Μια ισχυρή πλειοψηφία των ενδιαφερόμενων μερών υποστηρίζει τη δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών στην εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων, σύμφωνα με τα αποτελέσματα δημόσιας διαβούλευσης.
Περίπου το 90% των ερωτηθέντων συμφώνησε ή εν μέρει συμφώνησε ότι υπάρχουν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, αναφέροντας παραδείγματος χάριν περιόδους πληρωμής μεγαλύτερες των 30 ημερών για τα αγροδιατροφικά προϊόντα ή μονομερείς και αναδρομικές αλλαγές στις συμβάσεις.

Συγκεκριμένα:
– Το 94% των ερωτηθέντων συμφώνησε ή εν μέρει συμφώνησε ότι οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές έχουν αρνητικές επιπτώσεις για τους αγρότες.
– 95% των ερωτηθέντων συμφώνησαν ή εν μέρει συμφώνησαν ότι πρέπει να αναληφθεί δράση για την αντιμετώπιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.
– Το 87% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η δράση αυτή θα πρέπει να ληφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Άλλες συνήθεις πρακτικές περιλαμβάνουν ακυρώσεις παραγγελιών τελευταίας στιγμής για ευαλλοίωτα προϊόντα, απαιτήσεις προκαταβολικών πληρωμών για την εξασφάλιση ή διατήρηση συμβολαίων ή πρόσθετη πληρωμή ώστε τα προϊόντα να τοποθετούνται σε ευνοϊκό σημείο στα ράφια . Οι περισσότεροι ερωτηθέντες δήλωσαν ότι θεωρούν ότι αυτές οι πρακτικές συμβαίνουν τακτικά ή πολύ τακτικά, και οι περισσότεροι συμφώνησαν ότι οι αγρότες είναι οι πιο πιθανοί να επηρεαστούν από αυτές.

Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων συμφώνησε επίσης ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και ότι το επίπεδο της ΕΕ είναι το καταλληλότερο για το σκοπό αυτό, μέσω της νομοθεσίας. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι η δράση της ΕΕ θα έχει ως αποτέλεσμα την καλύτερη επιβολή των κανόνων σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, καθώς και τη μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τις επιχειρήσεις και τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.

Μιλώντας σε φόρουμ υψηλού επιπέδου για την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων στις Βρυξέλλες στις 6 Δεκεμβρίου, ο Επίτροπος της ΕΕ για τη γεωργία Phil Hogan υπογράμμισε τη σημασία μιας δίκαιης και λειτουργικής αλυσίδας εφοδιασμού που θα επιτρέψει στους αγρότες να αξιοποιήσουν στο έπακρο την ενιαία αγορά της ΕΕ.

«Οι αγρότες απολαμβάνουν όλο και μικρότερο μερίδιο της προστιθέμενης αξίας που παράγεται στην ευρωπαϊκή αγροδιατροφική αλυσίδα. Για να αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει, το 2018, μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων, ενισχύοντας τη θέση τους στην αγορά και βοηθώντας τους να προστατευθούν από τις μελλοντικές κρίσεις ».

Η δημόσια διαβούλευση, που διεξήχθη από τον Αύγουστο μέχρι τον Νοέμβριο, συγκέντρωσε στοιχεία και γνώμες από ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένων των αγροτών και των οργανώσεών τους, των επιχειρήσεων που σχετίζονται με την γεωργία, των δημόσιων αρχών των κρατών μελών, των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των καταναλωτών και των οργανώσεών τους. Στόχος ήταν η συγκέντρωση πληροφοριών πάνω σε τρία βασικά ζητήματα σχετικά με τη θέση των γεωργών στην εφοδιαστική αλυσίδα: αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, διαφάνεια της αγοράς και συνεργασία παραγωγών.
Οι πλέον των 1.500 απαντήσεων στην διαβούλευση θα συμβάλουν στην εκτίμηση των επιπτώσεων, η οποία θα διερευνήσει πώς μπορεί να βελτιωθεί η ρευστότητα και η αποτελεσματική λειτουργία της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων και να αντιμετωπιστούν τα λάθη ή οι αδυναμίες της αγοράς που οδηγούν σε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και οι επιπτώσεις τους στην εσωτερική αγορά. Περαιτέρω εργασίες για τη διαφάνεια της αγοράς αναμένονται αργότερα το 2018.

Με βάση τα αποτελέσματα της τρέχουσας αξιολόγησης αντικτύπου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις για την αντιμετώπιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2018.

Η διαβούλευση και η εκτίμηση των επιπτώσεων προέρχονται άμεσα από τα πορίσματα ειδικής ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου, η οποία δημιουργήθηκε το 2016 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να διερευνήσει πού θα μπορούσε να βελτιωθεί η η εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων.

Οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ήταν ένα από τα βασικά στοιχεία που προσδιορίστηκαν από τους εμπειρογνώμονες, όπου η δράση σε επίπεδο ΕΕ θα μπορούσε να βοηθήσει. υπάρχουν ήδη κανόνες – τόσο εθελοντικοί όσο και υποχρεωτικοί – σχετικά με τέτοιες πρακτικές σε περίπου 20 διαφορετικά κράτη μέλη. Η εκτίμηση των επιπτώσεων θα εξετάσει εάν και πώς η νομοθεσία της ΕΕ θα μπορούσε να συμπληρώσει και να ενισχύσει αυτούς τους εθνικούς κανόνες.

Υπάρχουν ήδη διάφορα μέτρα για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος των γεωργών στο πλαίσιο του κανονισμού για την κοινή οργάνωση της αγοράς (ΚΟΑ), τους κοινούς κανόνες που καλύπτουν τις γεωργικές αγορές της ΕΕ.

Οι επικαιροποιήσεις αυτών των κανόνων που συμφωνήθηκαν πρόσφατα στο πλαίσιο της ευρείας κλίμακας πρότασης του Omnibus θα απαλύνουν τους περιορισμούς του ανταγωνισμού στις οργανώσεις παραγωγών και στις ενώσεις αυτών των οργανώσεων όσον αφορά τις δραστηριότητες σχεδιασμού πωλήσεων και παραγωγής. Οι αλλαγές θα κατοχυρώσουν επίσης με το νόμο το δικαίωμα των αγροτών να ζητούν γραπτή σύμβαση (εκτός εάν πρόκειται για διαπραγμάτευση με ΜΜΕ), προσδίδοντας μεγαλύτερη διαφάνεια και δικαιώματα στους αγρότες απέναντι στους εταίρους τους σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού.

Αυτοί οι νέοι κανόνες πρόκειται να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2018.