Συνέντευξη στην Ελένη Διαμαντίδη

«Ο πρωτογενής τομέας περνάει περίοδο έντονης δοκιμασίας» υποστηρίζει η αρχηγός της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και υποψήφια για την προεδρία της Κεντροαριστεράς Φώφη Γεννηματά. Σε συνέντευξή της στο «ΑΓΡΟbusiness» βλέπει εαυτόν ως φυσική συνέχεια του ιστορικού ΠΑΣΟΚ, αναζητεί αυτάρκεια για τα βασικά αγροτικά προϊόντα με σημαντική εγχώρια κατανάλωση και εξωστρέφεια για όσα η Ελλάδα είναι ανταγωνιστική. Ζητεί καθεστώς προστασίας για τη φέτα, επιδιώκει αυτονομία για το συνεταιριστικό κίνημα και παροτρύνει με οικονομικά κίνητρα στα συλλογικά σχήματα. Κατηγορεί την κυβέρνηση ότι έχει μηδενική απορρόφηση στο πρόγραμμα Αλιείας 2014-20 και ότι επιμένει στην ίδια λανθασμένη πολιτική με τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στον οίνο. Προτείνει αποσύνδεση ασφαλιστικών εισφορών από το αγροτικό εισόδημα, μείωση φορολογίας, βελτιώσεις στον ΕΛΓΑ και αλλαγή πλεύσης στην πολιτική ηης. Επιδίωξή της, λέει, η ύπαιθρος να παραμείνει ζωντανό κύτταρο, χώρος για να ζεις και να επιχειρείς.

– Ανέκαθεν υπήρχαν δύο βασικές γραμμές στον αγροτικό χώρο: Υπέρ της αυτάρκειας προϊόντων ή της ενδυνάμωσης της Ελλάδας στα προϊόντα όπου είναι ανταγωνιστική και έχουν εξωστρέφεια. Ποια θέση συμμερίζεστε περισσότερο και γιατί;

Η μία δεν αναιρεί την άλλη, είμαστε στην Ευρωπαϊκή Ενωση, έχουμε όλα τα οφέλη και τις υποχρεώσεις της εσωτερικής αγοράς. Μπορούμε και πρέπει να επιδιώξουμε την αυτάρκεια σε προϊόντα που έχουν ιδιαίτερη ζήτηση από τους Ελληνες καταναλωτές, επειδή αποτελούν βασικές συνιστώσες της μεσογειακής μας διατροφής και στα οποία έχουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα σε ποιότητα, κόστος παραγωγής και τιμή αγοράς. Παράλληλα, πρέπει να σχεδιάσουμε μια εξωστρεφή πολιτική προώθησης στις διεθνείς αγορές για τα προϊόντα με ταυτότητα και μεγάλη ζήτηση. Η πολυδιάστατη παραγωγή μας μπορεί να εξυπηρετήσει και τους δύο στόχους, αναμφίβολα.

–      Αγρότες και συνεταιριστές επιμένουν πως το κόστος ενέργειας – ζωοτροφών – λιπασμάτων – ασφαλιστικών εισφορών πλήττει την ελληνική αγροτική παραγωγή και τονίζουν πως «δεν συμφέρει πια κανείς να παράγει». Σε συνθήκες σκληρής λιτότητας, ποια πρακτικά μέτρα νομίζετε ότι θα μπορούσαν να αλλάξουν την εικόνα;

Εχω επισκεφθεί όλες τις περιφέρειες της χώρας και έχω διαπιστώσει ότι ολόκληρος ο πρωτογενής τομέας περνά περίοδο έντονης δοκιμασίας. Οι επιλογές της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ για σύνδεση των ασφαλιστικών εισφορών με το εισόδημα και ο τρόπος φορολόγησης των αγροτών αποτελούν τα σοβαρότερα αντικίνητρα για την παραγωγή. Εμείς αντιπροτείνουμε την αποσύνδεση των ασφαλιστικών εισφορών από το αγροτικό εισόδημα και την ουσιαστική μείωση των έμμεσων και ειδικών φόρων στην παραγωγή. Από την πλευρά τους, οι αγρότες θα πρέπει να οργανωθούν άμεσα σε συλλογικά σχήματα, τώρα που ενισχύονται και από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης, γιατί αυτή είναι η μόνη λύση για τη δραστική μείωση του κόστους φυτοφαρμάκων, λιπασμάτων και σπόρων. Εμείς θα είμαστε δίπλα τους, να τους στηρίξουμε με κάθε τρόπο, και εγγυόμαστε την εύρυθμη λειτουργία του ανταγωνισμού, την πάταξη των ελληνοποιήσεων και τη διασφάλιση της έγκαιρης πληρωμής τους. Εχουμε ήδη προτείνει στο πλαίσιο του προγράμματος «Ελλάδα» την επιστροφή 5 μονάδων ΦΠΑ σε παραγωγούς που συμμετέχουν σε οργανωμένα συλλογικά σχήματα και καθιέρωση αγροτικού πετρελαίου.

–      Το συνεταιριστικό κίνημα πια έχει χωριστεί στα δύο, με τη ΣΑΣΟΕΕ και τη νέα ΠΑΣΕΓΕΣ. Τι νομίζετε ότι θα μπορούσε να γίνει για να πάψει ο διχασμός;

Εχω βαθιά την πεποίθηση ότι χρειάζονται ισχυρά αντιπροσωπευτικά συλλογικά όργανα των αγροτών, ώστε να συμμετέχουν αποφασιστικά στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση της αγροτικής πολιτικής σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Εάν τα λάθη του παρελθόντος γίνουν μάθημα για όλους, σταματήσουν οι άστοχες κυβερνητικές παρεμβάσεις και τα κόμματα σεβαστούν την αυτονομία του χώρου, εκτιμώ ότι οι συνεταιριστικές οργανώσεις με ωριμότητα και ενότητα θα βρουν τον δρόμο τους.

–      Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο κρασί όλοι παραδέχονται πως είναι άδικος και έχει αυξηθεί το λαθρεμπόριο, αλλά δεν δέχονται οι «θεσμοί» να αλλάξει. Εσείς τι θα κάνετε;

Εμείς εγκαίρως μέσα και έξω από τη Βουλή είχαμε προειδοποιήσει την κυβέρνηση ότι αυτός ο άδικος και αντιπαραγωγικός φόρος θα πλήξει την αμπελοκαλλιέργεια και τις οινοποιητικές επιχειρήσεις αυξάνοντας το λαθρεμπόριο. Δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν οι προβλέψεις μας. Αφού οι αρνητικές συνέπειες είναι ορατές και τα προσδοκώμενα έσοδα δεν έχουν επιτευχθεί, ο φόρος έπρεπε να καταργηθεί πριν από την έναρξη της φετινής περιόδου συγκομιδής του προϊόντος. Επιτέλους, η κυβέρνηση δεν αρκεί να λέει ότι θα διορθώσει το λάθος της, πρέπει και να το κάνει.

–      Πολλοί νέοι αγρότες μπήκαν στην παραγωγή, λίγοι έμειναν. Ποια μέτρα θεωρείτε απαραίτητα για να μειωθεί η ηλικιακή γήρανση του πληθυσμού;

Δεν υπάρχουν περιθώρια για καθυστερήσεις, το ζήτημα της πολιτικής γης είναι επίκαιρο όσο ποτέ άλλοτε και αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη παρέμβαση στη μείωση του συνολικού κόστους παραγωγής. Οι εκμεταλλεύσεις πρέπει να μεγαλώσουν για να γίνουν βιώσιμες και η χρησιμοποιούμενη αγροτική γη πρέπει να αυξηθεί άμεσα. Πρέπει να σχεδιάσουμε πολιτικές που θα προσανατολίσουν τη γη σε αυτούς που την καλλιεργούν και ιδιαίτερα σε νέους και συλλογικά σχήματα με αντικίνητρα για τη διακράτηση γης από τους ετεροεπαγγελματίες και μεταφορά της γης στους αγρότες μέσα από ένα σύστημα φοροαπαλλαγών και φορολογικών επιβαρύνσεων προς τους κατόχους αγροτικής γης που δεν ασκούν το αγροτικό επάγγελμα. Οι τράπεζες γης σε περιφερειακό επίπεδο, π.χ., είναι μικρά και ευέλικτα σχήματα, που μπορούν να συγκρατήσουν τα ενοίκια και να διαθέσουν τη γη σε εκμεταλλεύσεις με κριτήρια βιωσιμότητας.

–      Επανειλημμένως έχει θέσει η Δημοκρατική Συμπαράταξη θέμα για τα προβλήματα στις αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ. Θα βλέπατε θετικά ένα μεικτό σύστημα ασφάλισης ή πλέον στροφή στις ιδιωτικές εταιρείες;

Υστερα από την επταετή εφαρμογή του νόμου που ψηφίστηκε το 2010 και διασφάλισε την εξυγίανση του ΕΛΓΑ και τη λειτουργία του σε νέα βάση, έχει έρθει η ώρα για την ολοκληρωμένη εφαρμογή και βελτίωση του θεσμικού πλαισίου. Ο ΕΛΓΑ, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, έχει μόνιμους δότες εισφορών και μόνιμους λήπτες αποζημιώσεων. Η διαφοροποίηση των εισφορών με κριτήρια τη μεγαλύτερη ή μικρότερη επικινδυνότητα της παραγωγής κατά ζώνες καλλιέργειας μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη δικαιότερη κατανομή των εισφορών, τη διεύρυνση των ασφαλιζόμενων κινδύνων, λόγω των έντονων κλιματικών αλλαγών και τη μείωση του χρόνου καταβολής των αποζημιώσεων στους αγρότες. Παράλληλα, η συζήτηση που έχει ξεκινήσει σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, για τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου, μπορεί να διασφαλίσει την αξιοποίηση κοινοτικών πόρων για τη στήριξη του συστήματος ασφάλισης της αγροτικής παραγωγής.

–      Από τον αγροτικό εκσυγχρονισμό και τους νόμους για τους συνεταιρισμούς του Κωνσταντίνου Σημίτη στην πράσινη ανάπτυξη του Γιώργου Παπανδρέου. Ποιο είναι το αγροτικό στίγμα της Φώφης Γεννηματά; Γιατί να προτιμήσει κάποιος αγρότης εσάς από κάποιον άλλον συνυποψήφιό σας για την ηγεσία της Κεντροαριστεράς;

Είναι γνωστό ότι η παράταξή μας έχει ισχυρούς δεσμούς με τους γεωργούς, τους κτηνοτρόφους και τους αλιείς, που στηρίχθηκαν από εμάς ακόμη και μέσα στην κρίση. Ηταν το ΠΑΣΟΚ που, με την αξιοποίηση των κοινοτικών επιδοτήσεων, ενίσχυσε και διασφάλισε το εισόδημα του Ελληνα αγρότη, που άλλαξε την εικόνα της ελληνικής υπαίθρου. Ηταν το ΠΑΣΟΚ που έκανε τις βαθιές τομές στον αγροτικό τομέα με την πολιτική για τους Νέους Αγρότες και το Ταμείο Αυτασφάλισης για τους απόμαχους των χωραφιών και που έφερε εις πέρας τη μεγάλη και ριζοσπαστική μεταρρύθμιση της ΚΑΠ το 2003, την αποδέσμευση των κοινοτικών ενισχύσεων από την παραγωγή. Ηταν το ΠΑΣΟΚ που με τις πολιτικές του για την πράσινη ανάπτυξη έβαλε τη συνιστώσα «σεβασμός στο περιβάλλον» στην αγροτική παραγωγή, για να διασφαλίσει την αειφορία του. Δεσμεύομαι να είμαι ο συνεχιστής αυτών των πολιτικών, που έχοντας στο επίκεντρό τους τον αγρότη και την οικογένειά του, θα κάνουν την ελληνική ύπαιθρο χώρο για να ζεις, χώρο για να επιχειρείς. Γι’ αυτό για άλλη μία φορά απευθύνω κάλεσμα συστράτευσης και αγώνα στις αγρότισσες και στους αγρότες. Να δώσουμε μαζί ελπίδα και προοπτική στη χώρα και πνοή στην ύπαιθρο.