Γλυκόπικρη γεύση άφησε η έγκριση της πρότασης Οmnibus για τους Ελληνες αγρότες και κτηνοτρόφους, αφού παρά τη θετική εξέλιξη για τα μόνιμα βοσκοτόπια (αυξάνονται οι περιοχές που χαρακτηρίζονται βοσκότοποι) προβληματισμός επικρατεί σε σχέση με τις επιδοτήσεις. Αν και από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εκδόθηκε σχετικό δελτίο Τύπου μόνο για τα… καλά νέα, η πρόταση Οmnibus -που συμφωνήθηκε από την εσθονική προεδρία του Συμβουλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή- φέρνει κατάργηση της υποχρεωτικής διάκρισης μεταξύ ενεργών και μη ενεργών γεωργών, αλλά και δυνατότητα επανεξέτασης των αποφάσεων για μείωση των άμεσων πληρωμών σε ετήσια βάση.

Οσον αφορά το θέμα των βοσκοτόπων, το ΥπΑΑΤ με ανακοίνωσή του χαρακτηρίζει «ιδιαίτερα ευνοϊκή» εξέλιξη για την ελληνική κτηνοτροφία την πρόταση Οmnibus – γεωργικά θέματα.

Συγκεκριμένα, ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας έχει ο νέος ορισμός για τα μόνιμα βοσκοτόπια. Σύμφωνα με το νέο ορισμό, δίδεται η δυνατότητα να γίνουν επιλέξιμες προς ενίσχυση στη μεσογειακή περιοχή μια πληθώρα φυσικών βοσκήσιμων πόρων, όπως τα θαμνολίβαδα και τα δασολίβαδα, τα οποία παρέχουν τροφή στα ζώα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Οι θάμνοι και τα δέντρα που βόσκονται αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της μεσογειακής βλάστησης, πλήρως προσαρμοσμένα στο μεσογειακό κλίμα και κυρίως την ξηρασία του καλοκαιριού. Για τον λόγο αυτόν μπορούν να καλύψουν στη Νότια Ευρώπη τις διατροφικές ανάγκες ζώων τα οποία βόσκουν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και του χειμώνα, μειώνοντας το κόστος και σταθεροποιώντας την παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων (γάλα, κρέας, φέτα, γιαούρτι), όπου τα μικρά μηρυκαστικά πρόβατα και αίγες αποτελούν την πλειοψηφία του ζωικού κεφαλαίου.

«Υστερα από μακρά και επίμονη προσπάθεια, έχουμε από την Ευρωπαϊκή Ενωση την έγκριση ενός νέου ορισμού για τα μόνιμα βοσκοτόπια. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πολύ θετικές προοπτικές για την επίλυση ενός μόνιμου προβλήματος που σχετίζεται άμεσα με την καταβολή των κοινοτικών ενισχύσεων στους Ελληνες κτηνοτρόφους. Συνεπώς δημιουργεί θετικές προοπτικές για την ίδια την ελληνική κτηνοτροφία» ανέφερε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Βαγγέλης Αποστόλου. Και πρόσθεσε: «Γι’ αυτό άλλωστε η χώρα μας πρωταγωνίστησε στις επίπονες προσπάθειες αλλαγής του ορισμού, τονίζοντας τη μεγάλη σημασία του κοινωνικοοικονομικού ρόλου της κτηνοτροφίας ως δραστηριότητας που ασκείται κυρίως σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, δημιουργώντας εισόδημα για τους κατοίκους, προστατεύοντάς τες από την εγκατάλειψη και παράγοντας προϊόντα ποιότητας και υψηλής προστιθέμενης αξίας».

Αμεσες πληρωμές

Σε σχέση με τις άμεσες πληρωμές, το Συμβούλιο αποφάσισε την κατάργηση της υποχρεωτικής διάκρισης μεταξύ ενεργών και μη ενεργών γεωργών, η οποία πλέον θα είναι προαιρετική.

Με βάση τον νέο κανονισμό, οι πληρωμές για νέους γεωργούς θα χορηγούνται για πέντε έτη από την ημερομηνία υποβολής, εφόσον η υποβολή έγινε εντός πέντε ετών από τη σύσταση της εκμετάλλευσης. Τα κράτη-μέλη μπορούν πλέον να αυξήσουν τις πληρωμές των νέων γεωργών στον πρώτο πυλώνα έως και 50% εντός των υφιστάμενων ανώτατων ορίων. Σε σχέση με την εθελοντική συνδεδεμένη στήριξη, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να αναθεωρούν την απόφασή τους ετησίως. Σε σχέση με τη διαχείριση κρίσεων, η πρόταση για εθελοντικό πρόγραμμα μείωσης της παραγωγής σε περιόδους κρίσης δεν διατηρήθηκε, καθυστερώντας έτσι τη συζήτηση για το θέμα αυτό στην επικείμενη αναθεώρηση της ΚΑΠ μετά το 2020.

Αλλα θέματα

Σε ότι αφορά την κοινή οργάνωση της αγοράς, η δυνατότητα συλλογικής διαπραγμάτευσης των όρων κατανομής των τιμών στις συμβάσεις θα επεκταθεί σε άλλους τομείς εκτός από τη ζάχαρη και θα έχει εθελοντικό χαρακτήρα. Τα θεσμικά όργανα αποφάσισαν να τηρήσουν το status quo σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών (ΟΠ).

Ορισμένα προνόμια των ΟΠ, όπως ο προγραμματισμός της παραγωγής, η βελτιστοποίηση του κόστους παραγωγής, η διάθεση στην αγορά και η διαπραγμάτευση συμβάσεων προμήθειας γεωργικών προϊόντων για λογαριασμό των μελών, που ήδη υπάρχουν σε τομείς όπως το ελαιόλαδο, το βόειο κρέας και οι αροτραίες καλλιέργειες, θα επεκταθούν σε όλους τους τομείς με στόχο τη βελτίωση της θέσης των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Με βάση την επέκταση αυτή, αποφασίστηκε επίσης να προστεθούν στο άρθρο σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών ορισμένες διασφαλίσεις που θα εγγυώνται ότι δεν αποκλείεται ο ανταγωνισμός των οπωροκηπευτικών, των οίνων και των ποσοστώσεων εισαγωγής.

Αναφορικά με την πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη, συμφωνήθηκε πως, ενώ η στήριξη που συνδέεται με το γενικό εργαλείο σταθεροποίησης του εισοδήματος θα συνεχίσει να ενεργοποιείται όταν το εισόδημα του γεωργού μειωθεί κατά περισσότερο από 30% του μέσου ετήσιου εισοδήματός του, το κατώτατο όριο για το νέο τομεακό εργαλείο θα είναι 20%. Παρομοίως, η στήριξη των ασφαλιστικών συμβάσεων που καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τις ζημίες που προκαλούνται από δυσμενή κλιματικά φαινόμενα θα διατίθεται όταν καταστρέφεται περισσότερο από το 20% της μέσης ετήσιας παραγωγής του γεωργού.