του Γιώργου Πολυχρονάκη*

Οι εξαγωγές των νωπών φρούτων και λαχανικών κατά την εμπορική περίοδο 2015-2016 ολοκληρώθηκαν τον Σεπτέμβριο (1/10/2015 – 30/9/2016) με εντυπωσιακή αύξηση της αξίας και του όγκου τους. Παρά το ρωσικό εμπάργκο, που διέκοψε την ανοδική πορεία των προηγούμενων περιόδων, εν τούτοις ο επαναπροσδιορισμός των στόχων εξαγωγής των προϊόντων μας με διεύρυνση των παραδοσιακών αγορών, αλλά και το άνοιγμα νέων, σε συνδυασμό με την υποκατανάλωση στην εγχώρια αγορά, απέδωσαν ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα.

screenshot_6

Κατά την εξαγωγική αυτή περίοδο, 2015-2016, οι εξαγωγές των νωπών φρούτων και λαχανικών, βάσει στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, σημείωσαν ρεκόρ 10ετίας.

α) Στα πορτοκάλια κατά 54,8% κατ’ όγκο σε σχέση με την περίοδο 2014-2015. Ανήλθαν σε 444.033 τόνους και η αξία αυξήθηκε κατά 41,7%, φθάνοντας στα 164,834 εκατ. ευρώ.

β) Στα μανταρίνια κατά 41,2% κατ’ όγκο σε σχέση με την περίοδο 2014-2015. Ανήλθαν σε 121.581 τόνους και η αξία αυξήθηκε κατά 45,1%, φθάνοντας στα 51,495 εκατ. ευρώ.

γ) Στα λεμόνια κατά 259,8% κατ’ όγκο σε σχέση με την περίοδο 2014-2015. Ανήλθαν σε 24.946 τόνους και η αξία αυξήθηκε κατά 270,5%, φθάνοντας στα 14,658 εκατ. ευρώ.

δ) Στα μήλα κατά 35,5% κατ’ όγκο σε σχέση με την περίοδο 2014-2015. Ανήλθαν σε 104.271 τόνους και η αξία αυξήθηκε κατά 17,9%, φθάνοντας στα 40,212 εκατ. ευρώ.

ε) Στα ακτινίδια κατά 3,9% κατ’ όγκο σε σχέση με την περίοδο 2014-2015. Ανήλθαν σε 120.725 τόνους, με μείωση όμως της αξίας τους κατά του 18,0%, φθάνοντας στα 76,607 εκατ. ευρώ.

Εκτός, όμως, από την αύξηση των εξαγωγών στα χειμερινά φρούτα της περιόδου 2015-2016, οι ετήσιες εξαγωγές 2016 (μέχρι 30/9) των θερινών φρούτων και λαχανικών παρουσιάζουν στα ροδάκινα αύξηση σε σχέση με το 2015 κατά 17,8% κατ’ όγκο, +59,3% στα βερίκοκα, 9,6% στις φράουλες, 5,8% στα νεκταρίνια και 5,1% στα καρπούζια. Μείωση είχαν μόνο τα κεράσια (-41,2%), τα επιτραπέζια σταφύλια (-33,8%) και οι πιπεριές (-41,1%), λόγω μειωμένης παραγωγής οφειλόμενης σε ζημιές από καιρικές καταστροφές.

Το επιτευχθέν ρεκόρ 10ετίας στις εξαγωγές μας οφείλεται αφενός στη βελτίωση την τελευταία 20ετία της προσπάθειας των παραγωγών της χώρας μας, που υιοθέτησαν και εφάρμοσαν όλες τις σύγχρονες καλλιεργητικές μεθόδους παράγοντας προϊόντα σωστής ποιότητας, και αφετέρου στην εξαγωγική δραστηριότητα της χώρας μας με τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων τυποποίησης και συσκευασίας, αλλά και μάρκετινγκ, με τον εμπλουτισμό του με νέο αίμα με γνώσεις και εξειδίκευση. Οι παράγοντες αυτοί συνέβαλαν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων μας και στην τοποθέτησή τους κατευθείαν στα ράφια των μεγάλων αλυσίδων υπερκαταστημάτων λιανικής πώλησης.

Κατ’ εκτίμησή μας, οι εξαγωγές νωπών φρούτων και λαχανικών στο τέλος του 2016 θα είναι αυξημένες από 16% έως 18% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2015 και θα ξεπεράσουν τους 1,5-1,6 εκατομμύρια τόνους.

Ο Σύνδεσμός μας Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής Διακίνησης Φρούτων Λαχανικών και Χυμών Incofruit – Hellas εκτιμά ότι η εμπορική περίοδος 2015-16 ολοκληρώθηκε με θετικό πρόσημο.

Σε όλες όμως τις εξαχθείσες ποσότητες μετά τον Αύγουστο του 2014 και μέχρι σήμερα προς όλους τους προορισμούς οι μεσοσταθμικές τιμές πώλησης ανά κιλό είναι μειωμένες.

Κατά το εννεάμηνο του 2016 οι εξαγωγές των νωπών φρούτων και λαχανικών, βάσει στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, αυξήθηκαν κατά 29,2% κατ’ όγκο σε σχέση με τους ίδιους μήνες του 2015. Ανήλθαν σε 1.286.134 τόνους και η αξία αυξήθηκε κατά 13,4%, φθάνοντας στα 789,484 εκατ. ευρώ.

screenshot_7

Κατ’ εκτίμησή μας οι εξαγωγές νωπών φρούτων και λαχανικών στο τέλος του 2016 θα είναι αυξημένες από 16% έως 18% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2015 και θα ξεπεράσουν τους 1,5-1,6 εκατομμύρια τόνους.

Πολλές από τις αγορές των χωρών-μη μελών της Ε.Ε. είναι κλειστές, λόγω φυτοϋγειονομικών εμποδίων, και ο σύνδεσμός μας παρενέβη επανειλημμένως παρουσιάζοντας σειρά προτάσεων για την ενίσχυση των εξαγωγών προς τις αγορές αυτές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ιδίως η καθιέρωση απλουστευμένων διαδικασιών διαπραγμάτευσης, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οσον αφορά τις εισαγωγές φρούτων και λαχανικών, το εννεάμηνο 2016 ανήλθαν σε 412.580 τόνους (-5,76%), αξίας 398.813.103 ευρώ (1,6%).

Κατά την εν εξελίξει ευρισκόμενη εμπορική περίοδο 2016-2017 (εσπεριδοειδή, ακτινίδια, μήλα, αγγούρια, φράουλες κ.ά.), απευθύναμε έκκληση στην Πολιτεία ώστε να ληφθούν όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα που θα διευκολύνουν την προώθηση των εξαγωγών μας, όπως, π.χ., στην περίπτωση των εξαγωγών προϊόντων μας προς τις ασιατικές χώρες. Ομως, η γραφειοκρατία και η μη επαρκής στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών καθιστούν αδύνατη την επέκταση σε αυτές τις αγορές, παρά την υφιστάμενη ζήτηση.

Σε επίπεδο εθνικό

Εξακολουθεί η διακίνηση ατυποποίητων οπωροκηπευτικών προϊόντων σε κιβώτια συσκευασίας επαναχρησιμοποιημένα χωρίς την απαιτούμενη σήμανση, ακόμα και χύμα εντός των φορτηγών αυτοκινήτων, χωρίς την επεξεργασία τους από συσκευαστήρια, χωρίς την τήρηση κανόνων υγιεινής και ασφάλειας και την προώθησή τους από «Ελληνες εμπόρους» στις γειτονικές βαλκανικές χώρες, με κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών και με δυσφήμηση των ελληνικών προϊόντων. Παράλληλα παρατηρείται δραστηριότητα Βαλκάνιων και άλλων «εμπόρων» που διακινούν επίσης μη τυποποιημένα οπωροκηπευτικά κατευθείαν από το χωράφι ή και από τις λαχαναγορές και σε μεγάλες «συσκευασίες χύμα», χωρίς να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (με μη αναγγελία των φορτώσεων), χωρίς φορολογικό εκπρόσωπο, αλλά ενίοτε με ελληνικό ΑΦΜ. Συνέπεια αυτής της πρακτικής, της μη εφαρμογής δηλαδή της Κοινοτικής και Εθνικής Νομοθεσίας, είναι οι τιμές εξαγωγής προς τις βαλκανικές χώρες να έχουν «βαλτώσει» και οι υγιείς εξαγωγικές επιχειρήσεις οπωροκηπευτικών της χώρας μας να βιώνουν μια ανάσχεση της δραστηριότητάς τους προς αυτές τις παραδοσιακές αγορές των προϊόντων μας.

Προκειμένου να διατηρήσουμε την παρουσία των προϊόντων μας στις καταναλωτικές αγορές, παραδοσιακές και νέες, θα πρέπει η ελληνική καλλιέργεια οπωροκηπευτικών να εμπλουτιστεί και να επεκταθεί, τόσο από άποψη έκτασης όσο και από πλευράς νέων ποικιλιών με μετασυλλεκτική διάρκεια. Η αλλαγή πλεύσης στις καλλιέργειες θα πρέπει να προβλέπει προϊόντα με διαφορετικά στάδια ωρίμανσης, ούτως ώστε να επεκταθεί η καλλιεργητική περίοδος και να εκμεταλλευθούμε όλες τις δυνατότητες που μας δίνει κλιματικά και γεωγραφικά η χώρα μας.

Ο Σύνδεσμός μας Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής Διακίνησης Φρούτων Λαχανικών και Χυμών Incofruit – Hellas θεωρεί απαραίτητο για τον τομέα όπως κατά το εναπομένον διάστημα του 2016 εφαρμοσθούν τα σε εκκρεμότητα προς ψήφιση μέτρα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, ώστε να επιστρέψει στον δρόμο της ανάπτυξης.

Από την άλλη πλευρά, είναι απαραίτητο να τερματισθεί η εις βάρος των παραγωγών φρούτων και λαχανικών πρακτική διευκόλυνσης ουσιαστικώς σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο εισαγωγών ομοειδών προϊόντων τρίτων χωρών.

Ελπίζουμε κατά τη διάρκεια της εμπορικής περιόδου 2016-2017 οι δράσεις προτεραιότητας να σχετίζονται με το άνοιγμα νέων αγορών στον τομέα της εμπορικής πολιτικής, εξάλειψη όλων των υφιστάμενων και επανειλημμένως επισημανθέντων αντικινήτρων προς βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς μας, για τη διατήρηση του μεριδίου μας στις παραδοσιακές καταναλωτικές αγορές, αλλά και συνέχιση του αυξημένου ρυθμού εξαγωγών των φρούτων και λαχανικών.

* Ειδικού συμβούλου-εκπροσώπου Incofruit – Hellas

Σύνδεσμος Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής – Διακίνησης Φρούτων, Λαχανικών και Χυμών