Ο Κώστας Μπακογιάννης μάς παρουσιάζει το όραμά του για την περιφέρεια που υπηρετεί, εξηγεί το σύγχρονο μοντέλο που πρέπει να ακολουθήσει ο πρωτογενής τομέας για να επιβιώσει και να αναπτυχθεί και πιστεύει ακράδαντα ότι λόγω γεωγραφικής θέσης, φυσικών πόρων, κλιματικών συνθηκών, αλλά κυρίως ανθρώπινου δυναμικού, η Στερεά Ελλάδα είναι προνομιακός τόπος για επενδύσεις. Επιπλέον διαβεβαιώνει τους νέους που θέλουν να ασχοληθούν με την παραγωγή ότι υπάρχουν απεριόριστες προοπτικές και ότι δεν θα είναι μόνοι στην προσπάθειά τους.

«Η λέξη-κλειδί για τον πρωτογενή τομέα είναι “ανταγωνιστικότητα”», λέει στην «Αγροbusiness» ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Κώστας Μπακογιάννης.

«Ο σύγχρονος παραγωγός κατά τη γνώμη μου είναι εκείνος που βρίσκεται συνεχώς σε μια διαδικασία αναζήτησης, μάθησης, εξέλιξης των πρακτικών του, αλλά και του επιχειρηματικού μοντέλου μέσα από το οποίο προσπαθεί να πουλήσει το προϊόν του»

Ποιο είναι το δικό σας όραμα για την Περιφέρεια στη νέα εποχή;

Το όραμά μας για τον πρωτογενή τομέα της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, ο οποίος δομικά υποστηρίζει άμεσα και έμμεσα χιλιάδες πολύτιμες θέσεις εργασίας, δεν είναι άλλο από τη μετάβασή του σε ένα σύγχρονο, ανταγωνιστικό και συνάμα φιλικό προς το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία μοντέλο. Ο πρωτογενής μας τομέας, ο οποίος έχει να επιδείξει εξαιρετικές αντοχές στη βαθιά κρίση που πλήττει τη χώρα μας, αποτελεί για μια κατεξοχήν αγροτική περιφέρεια, όπως η Στερεά Ελλάδα, τον βασικό πυλώνα πάνω στον οποίο προσπαθούμε να επιτύχουμε την πολυπόθητη έξοδο από την κρίση. Δεν τρέφουμε αυταπάτες: ο πρωτογενής μας τομέας είναι σοβαρά τραυματισμένος και ήδη καλείται να αντιμετωπίσει νέες επιβαρύνσεις σε μια συνεχώς συρρικνούμενη αγορά. Η μάχη όμως πρέπει να συνεχιστεί και προσπαθούμε με όλες μας τις δυνάμεις ως περιφερειακή Αρχή να έρθουμε πιο κοντά στα προβλήματα και στις ανάγκες των παραγωγών μας, να τα κατανοήσουμε και να σχεδιάσουμε από κοινού την επόμενη ημέρα.

Ποια είναι τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας και πώς μπορεί να αλλάξει το κλίμα;

Οπως προανέφερα, η λέξη-κλειδί για την εξέλιξη του πρωτογενούς μας τομέα είναι η ανταγωνιστικότητα, η έλλειψη της οποίας οδηγεί σε διαρκή μαρασμό και, μοιραία, σε αφανισμό. Η άμεση στήριξη μέσω επιδοτήσεων του πρώτου πυλώνα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής βαίνει μειούμενη και το εισόδημα των παραγωγών μας θα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την αξία των πωλούμενων προϊόντων. Για τον λόγο αυτό πρέπει να αυξηθεί η αξία της παραγωγής με παράλληλη μείωση του κόστους, υιοθετώντας νέες, σύγχρονες μεθόδους και μέσα παραγωγής. Σημαντική τροχοπέδη αποτελεί επίσης το μικρό οικονομικό μέγεθος των γεωργικών μας εκμεταλλεύσεων, σε συνδυασμό με την απουσία συνεργατικής κουλτούρας. Δεν είναι κακό να είσαι μικρός. Κακό είναι να μην καταλαβαίνεις ότι μόνος σου τις περισσότερες φορές δεν θα φτάσεις πολύ μακριά. Αυτό μπορεί να αλλάξει αν εκμεταλλευθούν οι παραγωγοί μας το μέτρο 9 του ΠΑΑ 2014-2016 για τη σύσταση ομάδων και οργανώσεων παραγωγών, στο οποίο δίνονται ισχυρά κίνητρα και εργαλεία για την αύξηση της ανταγωνιστικότητάς τους.

Οι υποδομές επίσης είναι ένας καθοριστικός παράγοντας στον γρίφο της ανταγωνιστικότητας και εκεί το βάρος προφανώς πέφτει εξ ολοκλήρου στην Πολιτεία. Δυστυχώς στη Στερεά Ελλάδα μιλάμε ακόμα και σήμερα για προβληματικό οδικό δίκτυο σε βασικούς άξονες, που διανύουν τις 5 περιφερειακές μας ενότητες. Εχουμε ήδη δρομολογήσει σοβαρές παρεμβάσεις, που θα βελτιώσουν δραστικά την προσβασιμότητα ολόκληρης της περιφέρειας. Ο άλλος βασικός στόχος μας, σε επίπεδο υποδομών, αφορά τον εκσυγχρονισμό ή και τη δημιουργία εγγειοβελτιωτικών έργων, τα οποία θα εξυπηρετήσουν την εξοικονόμηση νερού, θα μειώσουν το κόστος παραγωγής και θα μετριάσουν τις επιπτώσεις της κλιματολογικής αλλαγής, της οποίας ήδη γινόμαστε μάρτυρες.

Αφήνω για το τέλος το σημαντικότερο για όλους μας, πιστεύω, πρόβλημα, που δεν είναι άλλο από τη γήρανση του αγροτικού ανθρώπινου δυναμικού μας – δείκτη ιδιαίτερα υψηλό στην περιφέρειά μας. Πολλοί νέοι άνθρωποι που αποφάσισαν να παραμείνουν στη χώρα αναζητούν διέξοδο και εργασία στον πρωτογενή τομέα, ο οποίος έχει πραγματικά απεριόριστες προοπτικές. Υποχρέωσή μας είναι να είμαστε με κάθε τρόπο δίπλα τους στα πρώτα τους βήματα, ενεργοποιώντας παράλληλα όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία του ΠΑΑ 2014-2020, όπως το μέτρο 6.1 της εγκατάστασης νέων γεωργών.

Αν ένας νέος σάς ζητήσει να του υποδείξετε με τι να ασχοληθεί στην περιοχή, τι θα τον συμβουλεύατε;

Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας έχει αποτυπώσει το σύνολο των αγροτικών προϊόντων που παράγονται ανά είδος και ανά γεωγραφική ενότητα, όπως επίσης τη δυναμική τους. Τα στελέχη των Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας των 5 περιφερειακών ενοτήτων μας βρίσκονται ανά πάσα ώρα στη διάθεση των υποψήφιων παραγωγών μας, για να τους ενημερώσουν σχετικά με τις όποιες απορίες τους σε τεχνικό και οικονομικό επίπεδο, αλλά και για τα χρηματοδοτικά εργαλεία του νέου ΠΑΑ 2014-2020. Η Αγροδιατροφική Σύμπραξη Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, μια σύμπραξη Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα, υποστηρίζει την εξωστρέφεια μικρομεσαίων επιχειρήσεων της αγροδιατροφικής αλυσίδας της περιφέρειάς μας. Αυτό που θα ήθελα λοιπόν να πω στους νέους και τις νέες που θέλουν να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα είναι ότι δεν θα είναι μόνοι στην προσπάθειά τους.

Πώς ονειρεύεστε τον σύγχρονο παραγωγό;

Ο σύγχρονος παραγωγός, κατά τη γνώμη μου, είναι εκείνος που βρίσκεται συνεχώς σε μια διαδικασία αναζήτησης, μάθησης, εξέλιξης των πρακτικών του, αλλά και του επιχειρηματικού μοντέλου μέσα από το οποίο προσπαθεί να πουλήσει το προϊόν του. Ζούμε στην εποχή της πληροφορίας, όπου δίνεται η δυνατότητα με το πάτημα ενός κουμπιού να ενημερωθείς ακόμα και στο πιο απομακρυσμένο σημείο για καινοτόμες και επιτυχημένες παραγωγικές πρακτικές, για μεθόδους καταπολέμησης ασθενειών του φυτικού και του ζωικού κεφαλαίου, για την πορεία και τις τάσεις της αγοράς. Παράλληλα, προσφέρονται από το νέο ΠΑΑ 2014-2020 χρηματοδοτικά εργαλεία για δράσεις μετάδοσης γνώσεων, ενημέρωσης των αγροτών και γενικότερα για συμβουλευτικές υπηρεσίες για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Από την επικοινωνία σας με τους συνεταιρισμούς ποιο καταλαβαίνετε ότι πρέπει να είναι το επόμενο βήμα για την αναβάθμισή τους;

Οπως οι περισσότεροι φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα στη χώρα μας, έτσι και οι συνεταιρισμοί ήρθαν αντιμέτωποι με το αυτονόητο, ότι δεν μπορούν να ξοδεύουν παραπάνω από αυτά που παράγουν. Το πρώτο βήμα λοιπόν είναι να συνειδητοποιήσουν εγκαίρως ότι πρέπει να επιβιώσουν σε ένα ανταγωνιστικό και παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, όπως μια ιδιωτική επιχείρηση. Τα επόμενα βήματα, νομίζω, τα ξέρουν οι παραγωγοί μας ακόμα καλύτερα από ό,τι τα περιγράφω παραπάνω και αυτό το λέω κρίνοντας από τα αρκετά θετικά παραδείγματα αγροτικών συνεταιρισμών της περιφέρειάς μας, οι οποίοι, εκτός του ότι έχουν μια συγκροτημένη διαχείριση, έχουν προχωρήσει στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων τους και στην αναζήτηση υψηλότερων τιμών σε αγορές του εξωτερικού.

Ο αγροτουρισμός είναι ένας τομέας που μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη και πώς;

Ο αγροτουρισμός έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Στερεά Ελλάδα, καθώς αυτή αποτελεί μια κατεξοχήν αγροτική περιφέρεια, σε «απόσταση βολής» από τη μεγαλύτερη αγορά της χώρας, με μεγάλο απόθεμα φυσικού πλούτου, το οποίο μπορεί να ικανοποιήσει τους πιο απαιτητικούς λάτρεις αυτής της εναλλακτικής μορφής τουρισμού. Η χρησιμότητα αυτής της μορφής τουρισμού είναι σπουδαία, καθώς παράγει εισόδημα και θέσεις εργασίας σε αγροτικές, απομακρυσμένες και μειονεκτικές περιοχές, στις οποίες είναι αναγκαίο να υπάρξει συγκράτηση του πληθυσμού. Οι πάγιες επενδύσεις που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη αυτής της μορφής επιχειρηματικότητας θα χρηματοδοτηθούν από τα γνωστά προγράμματα Leader, τα οποία θα τα διαχειριστούν οι Ομάδες Τοπικής Δράσης, με τη συνεργασία των αναπτυξιακών εταιρειών της Περιφέρειας, των δήμων και άλλων φορέων της τοπικής κοινωνίας.

Ολοι μιλούν για την ανάγκη επενδύσεων. Γιατί κάποιος μπορεί να επιλέξει την Περιφέρεια της Στερεάς γι’ αυτό;

Θεωρώ ότι η απάντηση στο ερώτημά σας βρίσκεται στον συνδυασμό της γεωγραφικής θέσης της Στερεάς Ελλάδας, των πλούσιων φυσικών της πόρων, των ήπιων κλιματολογικών συνθηκών και, πάνω από όλα, του υψηλού επιπέδου του ανθρώπινου δυναμικού της. Από εκεί και πέρα, φιλοδοξούμε να μεταλλαχθούμε σύντομα σε μια «έξυπνη» Περιφέρεια, με μια σειρά από μέτρα για τη μείωση της γραφειοκρατίας, την απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και την υποστήριξη των επιχειρήσεών μας μέσω Κέντρων Υποστήριξης Επιχειρηματικότητας, μετατρέποντας την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στην πρώτη επιλογή για νέες επενδύσεις.