του Άλκη Νομικού

Μετά από δύο και πλέον χρόνια απουσίας, ο αναπτυξιακός νόμος… επέστρεψε. Οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές μπορούν να καταθέτουν τις προτάσεις τους στα τέσσερα από τα οκτώ καθεστώτα του νόμου που «άνοιξαν». Ο λόγος για τη «Γενική Επιχειρηματικότητα», τις «Ενισχύσεις Μηχανολογικού Εξοπλισμού», τις «Νέες Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» και τις «Επενδύσεις Μείζονος Μεγέθους».

Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 550 εκατ. ευρώ, όμως μόλις τα 170 εκατ. θα χορηγηθούν με μορφή άμεσης ενίσχυσης, ενώ τα υπόλοιπα 380 εκατ. ευρώ αφορούν σε φοροαπαλλαγές που θα αποδοθούν στους δικαιούχους σε βάθος 15ετίας.

Για τα καθεστώτα «Γενική Επιχειρηματικότητα» και «Νέες Ανεξάρτητες Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» η προθεσμία υποβολής των επενδυτικών σχεδίων λήγει στις 20 Δεκεμβρίου 2016. Αντίστοιχα, για τα άλλα δύο, δηλαδή τις «Ενισχύσεις Μηχανολογικού Εξοπλισμού» και τις «Επενδύσεις Μείζονος Μεγέθους» καταληκτική ημέρα είναι η 28η Απριλίου 2017. Μόλις λήξει ο συγκεκριμένος κύκλος, τα δύο πρώτα καθεστώτα θα επαναπροκηρυχθούν τον Μάρτιο του 2017 και τα υπόλοιπα τον Μάιο του 2017.

Οσον αφορά στο ακριβές ποσοστό ενίσχυσης που δικαιούται κάθε υποψήφιος επενδυτής, προκύπτει βάσει του λεγόμενου Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων (ΧΠΕ, πίνακας). Σε αυτόν, περιγράφονται οι μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης ανά περιφέρεια και μέγεθος επιχείρησης. Στον Χάρτη που ισχύει μέχρι το τέλος του 2016 τα ποσοστά κυμαίνονται από 10% μέχρι και 45% του κόστους επένδυσης. Από 1.1.2017 αναμένεται να αυξηθούν, διότι καταγράφηκε υποχώρηση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ των περιφερειών, το οποίο λαμβάνεται υπόψη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαμόρφωσή τους. Το αρμόδιο υπουργείο Οικονομίας έχει αποστείλει την πρότασή του στην Κομισιόν για έναν αναθεωρημένο ΧΠΕ, όμως εκκρεμεί μέχρι και σήμερα η έγκρισή του.

Αναλυτικά τα τέσσερα καθεστώτα:

  1. Γενική Επιχειρηματικότητα

Ενισχύει υφιστάμενες ή υπό σύσταση επιχειρήσεις κάθε μορφής για το σύνολο των επιλέξιμων δαπανών που προβλέπει ο αναπτυξιακός νόμος. Στα είδη ενίσχυσης περιλαμβάνονται η φορολογική απαλλαγή, η επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης και η επιδότηση μισθολογικού κόστους, ενώ για τα επενδυτικά σχέδια που πληρούν τις προϋποθέσεις (γεωγραφικές και άλλες) των Ειδικών Κατηγοριών Ενισχύσεων προβλέπεται δυνατότητα ενίσχυσης με επιχορήγηση (70% του προβλεπόμενου ορίου του ΧΠΕ).

Ο συνολικός προϋπολογισμός του καθεστώτος για το 2016 ανέρχεται στα 150 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 70 εκατ. ευρώ αφορούν στα είδη ενίσχυσης της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης, ενώ τα 80 εκατ. ευρώ σε φορολογική απαλλαγή.

  1. Ενισχύσεις Μηχανολογικού Εξοπλισμού

Σκοπός του καθεστώτος, συνολικού προϋπολογισμού 150 εκατ. ευρώ για το 2016, είναι η δημιουργία ενός πλαισίου ενισχύσεων περιορισμένου εύρους με απλοποιημένες διαδικασίες. Μέσω αυτού θα ενισχυθούν με φορολογικές απαλλαγές και δαπάνες μηχανολογικού εξοπλισμού και μεταφορικών μέσων που χρησιμοποιούνται εντός της μονάδας, υπό την προϋπόθεση ότι αφορούν σε αρχική επένδυση. Το καθεστώς είναι κατάλληλο για επιχειρήσεις που επιθυμούν γρήγορη ένταξη, με ελάχιστα κριτήρια, χωρίς διαγωνιστική διαδικασία και καταβολή της ενίσχυσης άμεσα, με τη διενέργεια διοικητικών ελέγχων (επιτόπιοι έλεγχοι θα διενεργούνται σε δειγματοληπτική βάση).

  1. Νέες Ανεξάρτητες Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜμΕ)

Παρέχει ένα πλαίσιο κινήτρων για τη δημιουργία νέων ανεξάρτητων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών σε νεοσύστατες ή σε υπό ίδρυση ανεξάρτητες ΜμΕ, που προτίθενται να πραγματοποιήσουν αρχική επένδυση σε κάποιον από τους επιλέξιμους κλάδους του νόμου.

Στα είδη ενισχύσεων που παρέχει το καθεστώς περιλαμβάνονται: η φορολογική απαλλαγή, η επιχορήγηση 70% επί του προβλεπόμενου ύψους ενίσχυσης, η επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) και η επιδότηση μισθολογικού κόστους. Παράλληλα, για τα επενδυτικά σχέδια που πληρούν τις προϋποθέσεις (γεωγραφικές και άλλες) των Ειδικών Κατηγοριών Ενισχύσεων προβλέπεται η δυνατότητα ενίσχυσης με επιχορήγηση στο 100% επί του προβλεπόμενου ύψους ενίσχυσης.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του καθεστώτος για το 2016 ανέρχεται στα 150 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 100 εκατ. ευρώ αφορούν στα είδη ενίσχυσης της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης και τα 50 εκατ. ευρώ σε φορολογική απαλλαγή.

  1. Επενδύσεις Μείζονος Μεγέθους

Στόχος του είναι η δημιουργία ενός ασφαλούς επενδυτικού περιβάλλοντος, το οποίο θα διευκολύνει την υλοποίηση πολύ μεγάλων επενδυτικών σχεδίων, τόσο από ελληνικές όσο και από ξένες επιχειρήσεις, και θα οδηγήσει στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στη μεταφορά γνώσης και τεχνογνωσίας.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του καθεστώτος για το 2016 ανέρχεται στα 100 εκατ. ευρώ και μέσω αυτού ενισχύονται επιχειρήσεις που υλοποιούν επενδυτικά σχέδια άνω των 20 εκατ. ευρώ και δημιουργούν 2 τουλάχιστον θέσεις εργασίας ανά 1 εκατ. επιλέξιμης επένδυσης.

Αναφορικά με τα είδη ενίσχυσης, δίνεται έμφαση στα εξής: α) επιλογή μεταξύ παγιοποίησης οικείου συντελεστή φορολογίας εισοδήματος για 12 έτη μέχρι την εξάντληση της ενίσχυσης που δικαιούται ο φορέας βάσει του επενδυτικού του σχεδίου και φορολογική απαλλαγή με ποσοστό ενίσχυσης 10% και έως του ποσού των 10 εκατ. ευρώ και β) διαδικασία επιτάχυνσης αδειοδότησης μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Στρατηγικών Επενδύσεων του υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού.

Σημειώνεται πως ο νόμος περιλαμβάνει ακόμη τέσσερα καθεστώτα. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα εξής: «Ενισχύσεις Καινοτομικού Χαρακτήρα για ΜμΕ», «Συνέργειες και δικτυώσεις», «Ενδιάμεσοι Χρηματοπιστωτικοί Οργανισμοί – Ταμεία Συμμετοχών» και «Ολοκληρωμένα Χωρικά και Κλαδικά Σχέδια – Αλυσίδες Αξίας». Για αυτά δεν έχει προσδιοριστεί ακόμη ο χρόνος ενεργοποίησής τους.

Οροι και προϋποθέσεις υπαγωγής

Στους δικαιούχους του νόμου εντάσσονται επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες ή έχουν υποκατάστημα στην ελληνική επικράτεια κατά τη χρονική στιγμή έναρξης εργασιών του επενδυτικού σχεδίου και έχουν μία από τις ακόλουθες μορφές:

α. ατομική επιχείρηση,

β. εμπορική εταιρεία,

γ. συνεταιρισμός,

δ. Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.) του Ν. 4019/2011, Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (ΑΣ), Ομάδες Παραγωγών (Ο.Π.), Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (ΑΕΣ) του Ν. 4384/2016,

ε. υπό ίδρυση ή υπό συγχώνευση εταιρείες, με την υποχρέωση να έχουν ολοκληρώσει τις διαδικασίες δημοσιότητας πριν από την έναρξη εργασιών του επενδυτικού σχεδίου,

στ. επιχειρήσεις που λειτουργούν με τη μορφή κοινοπραξίας, με την προϋπόθεση της καταχώρισής τους στο ΓΕΜΗ,

ζ. δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις και θυγατρικές τους.

Στον αντίποδα, εξαιρούνται από τις ενισχύσεις των καθεστώτων:

α) οι προβληματικές επιχειρήσεις,

β) οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν προβεί σε παύση της ίδιας ή παρεμφερούς δραστηριότητας εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου κατά τη διετία πριν από την υποβολή της αίτησής τους για περιφερειακή επενδυτική ενίσχυση ή που, κατά τη χρονική στιγμή της υποβολής της αίτησής τους για ενίσχυση, έχουν προγραμματίσει να προβούν σε παύση της εν λόγω δραστηριότητας εντός μέγιστου χρονικού διαστήματος δύο ετών μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου για την οποία έχουν υποβάλει αίτηση ενίσχυσης στη συγκεκριμένη περιοχή,

γ) επιχειρήσεις που υλοποιούν επενδυτικά σχέδια που πραγματοποιούνται με πρωτοβουλία και για λογαριασμό του Δημοσίου, βάσει σχετικής σύμβασης εκτέλεσης έργου, παραχώρησης ή παροχής υπηρεσιών.

Το ελάχιστο επιλέξιμο ύψος της επένδυσης για την υπαγωγή επενδυτικών σχεδίων στα καθεστώτα ενίσχυσης «Γενική Επιχειρηματικότητα» και «Ενισχύσεις Μηχανολογικού Εξοπλισμού» προκύπτει με βάση το μέγεθος του φορέα, δηλαδή:

α. για μεγάλες επιχειρήσεις: 500.000 ευρώ,

β. για μεσαίες επιχειρήσεις και συνεταιρισμούς: 250.000 ευρώ,

γ. για μικρές επιχειρήσεις: 150.000 ευρώ,

δ. για πολύ μικρές επιχειρήσεις: 100.000 ευρώ,

ε. για τις Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.) του N. 4019/2011 (Α’ 216), καθώς και τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς (ΑΣ), τις Ομάδες Παραγωγών (Ο.Π.) και τις Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (ΑΕΣ) του Ν. 4384/2016 (Α’ 78): 50.000 ευρώ.

Αντίστοιχα ποσά με τα παραπάνω ισχύουν και για το καθεστώς «Νέες Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις», από την περίπτωση β έως και ε, αφού δεν προβλέπεται ενίσχυση για μεγάλες επιχειρήσεις. Στο δε καθεστώς «Επενδύσεις Μείζονος Μεγέθους» μπορούν να ενταχθούν επιχειρήσεις που υλοποιούν επενδυτικά σχέδια άνω των 20 εκατ. ευρώ.

Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στα τέσσερα καθεστώτα θα πρέπει να έχουν τον χαρακτήρα της αρχικής επένδυσης και συγκεκριμένα να πληρούν μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α. Δημιουργία νέας μονάδας.

β. Επέκταση της δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας. Η πρόσθετη δυναμικότητα της μονάδας λόγω του επενδυτικού σχεδίου μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνον εφόσον η υφιστάμενη δυναμικότητα της μονάδας μπορεί να πιστοποιηθεί από επίσημα στοιχεία τεκμηρίωσης.

γ. Διαφοροποίηση της παραγωγής μιας μονάδας σε προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν έχουν παραχθεί ποτέ σε αυτήν, με τον όρο ότι οι επιλέξιμες δαπάνες υπερβαίνουν τουλάχιστον κατά 200% τη λογιστική αξία των στοιχείων ενεργητικού που χρησιμοποιούνται εκ νέου, όπως έχει καταγραφεί στο οικονομικό έτος που προηγείται της αίτησης υπαγωγής του επενδυτικού σχεδίου.

δ. Θεμελιώδη αλλαγή του συνόλου της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας, με τον όρο ότι οι επιλέξιμες δαπάνες υπερβαίνουν τις αποσβέσεις κατά τη διάρκεια των τριών προηγούμενων οικονομικών ετών των στοιχείων ενεργητικού που συνδέονται με τη δραστηριότητα που πρόκειται να εκσυγχρονιστεί.

ε. Απόκτηση του συνόλου των στοιχείων ενεργητικού που ανήκουν σε επιχειρηματική εγκατάσταση που έχει κλείσει και η οποία αγοράζεται από επενδυτή που δεν σχετίζεται με τον πωλητή και αποκλείει την απλή εξαγορά των μετοχών μιας επιχείρησης.

Η συμμετοχή του φορέα στο κόστος του επενδυτικού σχεδίου μπορεί να γίνει είτε μέσω ιδίων κεφαλαίων είτε με εξωτερική χρηματοδότηση, με την προϋπόθεση ότι το 25% του συνολικού επενδυτικού κόστους δεν περιέχει καμία κρατική ενίσχυση, δημόσια στήριξη ή παροχή.

Στα καθεστώτα ενισχύσεων του αναπτυξιακού νόμου υπάγονται επενδυτικά σχέδια από τους περισσότερους τομείς της οικονομίας. Μερικές εξαιρέσεις, ωστόσο, αποτελούν επενδύσεις στον τομέα του χάλυβα, των συνθετικών ινών, του άνθρακα, της ναυπηγίας, της παραγωγής, διανομής και υποδομών ενέργειας, των μεταφορών κ.λπ.

Στο μεταξύ, με κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται ειδικοί όροι, προϋποθέσεις, προδιαγραφές και περιορισμοί για την υπαγωγή στα καθεστώτα ενισχύσεων του τομέα της μεταποίησης και της εμπορίας γεωργικών προϊόντων. Η κοινή υπουργική απόφαση ρυθμίζει αποκλειστικά τις περιπτώσεις, στις οποίες η ενίσχυση του επενδυτικού σχεδίου καθορίζεται με βάση τις επιλέξιμες δαπάνες του σχεδίου ή το μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται ως αποτέλεσμα της υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου και όχι: α) με βάση την τιμή ή την ποσότητα των εν λόγω προϊόντων που αγοράζονται από πρωτογενείς παραγωγούς ή διατίθενται στην αγορά από τις οικείες επιχειρήσεις ή β) όταν η ενίσχυση συνοδεύεται από την υποχρέωση της απόδοσής της εν μέρει ή εξ ολοκλήρου σε πρωτογενείς παραγωγούς.

Επίσης, με κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μπορούν να υπαχθούν σε καθεστώτα ενισχύσεων του νόμου είδη επενδυτικών σχεδίων στους τομείς της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της γεωργίας.

Με όμοια απόφαση καθορίζονται οι προδιαγραφές, οι πρόσθετοι όροι, η νομική μορφή των ενισχυόμενων επιχειρήσεων, οι περιορισμοί και προϋποθέσεις, καθώς και κάθε σχετικό θέμα για την παροχή των ενισχύσεων σε επενδυτικά σχέδια των τομέων αυτών.

Είδη ενισχύσεων

Αναλυτικότερα, στα επενδυτικά σχέδια που θα υπαχθούν στον αναπτυξιακό νόμο παρέχονται είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά τα παρακάτω είδη ενισχύσεων:

α. Φορολογική απαλλαγή: Συνίσταται στην απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος επί των πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών, τα οποία προκύπτουν με βάση τη φορολογική νομοθεσία, από το σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, αφαιρουμένου του φόρου του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας που αναλογεί στα κέρδη που διανέμονται ή αναλαμβάνονται από τους εταίρους. Το ποσό της φορολογικής απαλλαγής υπολογίζεται ως ποσοστό επί της αξίας των ενισχυόμενων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου ή και της αξίας του καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού που αποκτάται με χρηματοδοτική μίσθωση και συνιστά ισόποσο αποθεματικό.

β. Επιχορήγηση: Είναι η δωρεάν παροχή από το Δημόσιο χρηματικού ποσού για την κάλυψη τμήματος των ενισχυόμενων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου και προσδιορίζεται ως ποσοστό αυτών.

γ. Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης: Πρόκειται για την κάλυψη από το Δημόσιο τμήματος των καταβαλλόμενων δόσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης που συνάπτεται για την απόκτηση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού και προσδιορίζεται ως ποσοστό επί της αξίας απόκτησης αυτών που εμπεριέχεται στις καταβαλλόμενες δόσεις. Η επιδότηση της χρηματοδοτικής μίσθωσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 7 έτη.

δ. Επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης: Αφορά στην κάλυψη από το Δημόσιο μέρους του μισθολογικού κόστους των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται και συνδέονται με το επενδυτικό σχέδιο και οι οποίες δεν λαμβάνουν καμία άλλη κρατική ενίσχυση.

ε. Σταθεροποίηση συντελεστή φορολογίας εισοδήματος (φορολογικό σύστημα).

ζ. Χρηματοδότηση επιχειρηματικού κινδύνου μέσω Ταμείου Συμμετοχών, με τα εξής είδη:

– ίδια κεφάλαια, ή οιονεί ίδια κεφάλαια, ή επενδυτική χορηγία για την παροχή επενδύσεων χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου άμεσα ή έμμεσα σε επιλέξιμες επιχειρήσεις,

– δάνεια για την παροχή επενδύσεων χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου άμεσα ή έμμεσα σε επιλέξιμες επιχειρήσεις.

Σημειώνεται πως για να δικαιούνται οι υπαγόμενες επιχειρήσεις τις ενισχύσεις πρέπει να έχουν εμφανίσει κέρδη σε μία κατ’ ελάχιστον διαχειριστική χρήση από τις τελευταίες επτά πριν από τη διαχειριστική χρήση της αίτησης υπαγωγής.

Εντάσεις και ύψη Περιφερειακών Ενισχύσεων

Οι μέγιστες εντάσεις ενισχύσεων για τις επενδύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (εγκεκριμένα ανώτατα όρια περιφερειακών ενισχύσεων) καθορίζονται από τον ΧΠΕ. Ο εκάστοτε ισχύων ΧΠΕ αναρτάται στον οικείο διαδικτυακό τόπο του αναπτυξιακού νόμου.

Οι αναφερόμενες στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αυξημένες εντάσεις ενισχύσεων του ΧΠΕ δεν ισχύουν για επενδυτικά σχέδια με επιλέξιμες δαπάνες άνω των 50 εκατ. ευρώ.

Για τα επενδυτικά σχέδια με επιλέξιμες δαπάνες άνω των 50 εκατ. ευρώ (μεγάλα επενδυτικά σχέδια) το ανώτατο ποσό ενίσχυσης προσδιορίζεται ως εξής:

– για το τμήμα της δαπάνης μέχρι 50 εκατ. ευρώ παρέχεται το 100% της ανώτατης επιτρεπόμενης έντασης περιφερειακής ενίσχυσης στην οικεία περιοχή, εξαιρουμένης της αυξημένης έντασης ενίσχυσης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ανώτατο περιφερειακό όριο),

– για το τμήμα της δαπάνης που υπερβαίνει τα 50 εκατ. ευρώ και μέχρι 100 εκατ. ευρώ παρέχεται το 50% του ανώτατου περιφερειακού ορίου,

– για το τμήμα της δαπάνης που υπερβαίνει τα 100 εκατ. ευρώ δεν παρέχεται κανένα ποσοστό ενίσχυσης.

Υψη ενισχύσεων εκτός περιφερειακών ενισχύσεων

Το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά υποβαλλόμενο επενδυτικό σχέδιο δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό των 5 εκατ. ευρώ. Οι παρεχόμενες σε κάθε φορέα ενισχύσεις δεν μπορούν να υπερβούν σωρευτικά τα 10 εκατ. ευρώ για μεμονωμένη επιχείρηση και τα 20 εκατ. ευρώ για το σύνολο των συνεργαζόμενων ή συνδεδεμένων επιχειρήσεων.

Επιλέξιμες δαπάνες περιφερειακών ενισχύσεων

  1. Οι επιλέξιμες δαπάνες των επενδυτικών σχεδίων για την εφαρμογή των καθεστώτων ενισχύσεων:

α. επενδυτικές δαπάνες σε ενσώματα στοιχεία ενεργητικού,

β. επενδυτικές δαπάνες σε άυλα στοιχεία ενεργητικού,

γ. το μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται ως αποτέλεσμα της υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου, υπολογιζόμενο για περίοδο δύο ετών από τη δημιουργία κάθε θέσης.

  1. Ως επιλέξιμο κόστος ορίζεται το κόστος των δαπανών οι οποίες επιτρέπεται να ενισχυθούν βάσει του ενωσιακού και εθνικού Δικαίου. Ως ενισχυόμενο κόστος ορίζεται το μέρος των επιλέξιμων δαπανών, το οποίο τελικά ενισχύεται βάσει των ορίων και περιορισμών του παρόντος.
  2. Οι επιλέξιμες δαπάνες σε ενσώματα στοιχεία ενεργητικού είναι οι ακόλουθες:

α. η κατασκευή, η επέκταση, ο εκσυγχρονισμός κτιριακών εγκαταστάσεων και ειδικών και βοηθητικών εγκαταστάσεων των κτιρίων και κατασκευές για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία, καθώς και η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.

β. η αγορά του συνόλου των υφιστάμενων παγίων στοιχείων ενεργητικού (κτίρια, μηχανήματα και λοιπός εξοπλισμός) ή και μέρους των στοιχείων ενεργητικού μιας παραγωγικής μονάδας, προκειμένου για ενισχυόμενη ΜμΕ, που συνδέονται άμεσα με μια παραγωγική μονάδα, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

– η μονάδα αυτή έχει παύσει τη λειτουργία της,

– η αγορά πραγματοποιείται από τον φορέα της επένδυσης που δεν σχετίζεται με τον πωλητή,

– η σχετική συναλλαγή πραγματοποιείται υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς,

– τα μηχανήματα και ο λοιπός εξοπλισμός δεν μπορούν να είναι παλαιότερα των 7 ετών από την ημερομηνία πρώτης κτήσης τους. Σε περίπτωση κατά την οποία στοιχεία ενεργητικού έχουν στο παρελθόν επιχορηγηθεί ή επιδοτηθεί μέσω αναπτυξιακών νόμων ή άλλων καθεστώτων ενισχύσεων, εξαιρούνται από τις επιλέξιμες δαπάνες του υποβαλλομένου επενδυτικού σχεδίου,

γ. η αγορά και εγκατάσταση καινούργιων σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών εγκαταστάσεων και των μεταφορικών μέσων που κινούνται εντός του χώρου της εντασσόμενης μονάδας,

δ. τα μισθώματα της χρηματοδοτικής μίσθωσης καινούργιων σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού του οποίου αποκτάται η χρήση, και με τον όρο ότι στη σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης προβλέπεται ότι ο εξοπλισμός θα περιέλθει στην κυριότητα του μισθωτή κατά τη λήξη της σύμβασης,

ε. οι δαπάνες εκσυγχρονισμού ειδικών εγκαταστάσεων (που δεν αφορούν σε κτήρια) και μηχανολογικών εγκαταστάσεων.

  1. Οι επιλέξιμες δαπάνες σε άυλα στοιχεία ενεργητικού είναι οι ακόλουθες:

α. μεταφορά τεχνολογίας μέσω της αγοράς δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, αδειών εκμετάλλευσης, ευρεσιτεχνιών, τεχνογνωσίας και μη κατοχυρωμένων τεχνικών γνώσεων,

β. συστήματα διασφάλισης και ελέγχου ποιότητας, πιστοποιήσεων, προμήθειας και εγκατάστασης λογισμικού και συστημάτων οργάνωσης της επιχείρησης.

Οι δαπάνες πρέπει να πληρούν σωρευτικά τις εξής προϋποθέσεις:

– να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στην επιχειρηματική εγκατάσταση που λαμβάνει την ενίσχυση και να παραμένουν συνδεδεμένες με το έργο, για το οποίο χορηγείται η ενίσχυση για τουλάχιστον πέντε ή τρία έτη στην περίπτωση των ΜμΕ,

– να περιλαμβάνονται στα αποσβεστέα στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης, στην οποία χορηγείται η ενίσχυση,

– να αγοράζονται σύμφωνα με τους όρους της αγοράς από τρίτους που δεν έχουν σχέση με τον αγοραστή.

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι επιλέξιμες δαπάνες για άυλα στοιχεία ενεργητικού δεν μπορούν να υπερβούν το 50% του συνόλου των επιλέξιμων δαπανών περιφερειακών ενισχύσεων. Για τις ΜμΕ το ανώτατο ποσοστό διαμορφώνεται στο 75%.

  1. Στην περίπτωση που οι επιλέξιμες δαπάνες υπολογίζονται με βάση το εκτιμώμενο μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας που προκύπτουν από την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α. το επενδυτικό έργο συνεπάγεται καθαρή αύξηση του αριθμού των εργαζομένων αποτυπωμένης σε Ετήσιες Μονάδες Εργασίας (ΕΜΕ) στην επιχειρηματική εγκατάσταση και αντιστοίχως στην επιχείρηση, σε σύγκριση με τις ΕΜΕ του προηγούμενου δωδεκαμήνου από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής,

β. η πλήρωση όλων των θέσεων εργασίας πραγματοποιείται εντός τριών ετών από την ημερομηνία ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης,

γ. κάθε θέση εργασίας που δημιουργείται μέσω της επένδυσης διατηρείται στη συγκεκριμένη περιοχή για περίοδο τουλάχιστον 5 ετών για μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις και 3 ετών για μικρές επιχειρήσεις από την ημερομηνία πρώτης πλήρωσής της.

  1. Δεν ενισχύονται οι εξής δαπάνες:

α. τα λειτουργικά έξοδα της επένδυσης,

β. η αγορά επιβατικών αυτοκινήτων έως 6 θέσεων,

γ. η αγορά επίπλων και σκευών γραφείου, εκτός αν αποτελούν μέρος του ξενοδοχειακού εξοπλισμού,

δ. η αγορά οικοπέδων, γηπέδων και αγροτεμαχίων. Σε περίπτωση αγοράς κτιριακών εγκαταστάσεων, δεν μπορεί να ενισχυθεί το τμήμα της δαπάνης που αφορά στην αξία του οικοπέδου επί του οποίου αυτές έχουν ανεγερθεί,

ε. η εισφορά στο εταιρικό κεφάλαιο της αξίας μηχανημάτων και λοιπών παγίων στοιχείων,

στ. η ανέγερση ή επέκταση κτιριακών εγκαταστάσεων επί γηπέδου που δεν ανήκει κατά κυριότητα στον φορέα της επένδυσης, εκτός εάν τούτο έχει παραχωρηθεί από το Δημόσιο ή φορέα του ευρύτερου δημόσιου τομέα ή έχει μισθωθεί για τον σκοπό αυτόν τουλάχιστον για 15 χρόνια από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής και έχει νομίμως μεταγραφεί.

Επιλέξιμες δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων

Οι κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών των επενδυτικών σχεδίων για τις οποίες παρέχονται άλλες, πλην των περιφερειακών, ενισχύσεις σε εφαρμογή των ειδικών καθεστώτων του αναπτυξιακού νόμου είναι οι ακόλουθες:

  1. Επενδυτικές δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες σε ΜμΕ. Οι δαπάνες αυτές αφορούν σε μελέτες και αμοιβές συμβούλων για επενδυτικά σχέδια νέων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και δεν δύνανται να αποτελούν αντικείμενο συνεχούς ή περιοδικής δραστηριότητας, ούτε να συνδέονται με τις συνήθεις λειτουργικές δαπάνες της επιχείρησης.
  2. Δαπάνες εκκίνησης για τις υπό ίδρυση μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
  3. Δαπάνες καινοτομίας για ΜμΕ, όπως αυτές εξειδικεύονται ακολούθως:

α. οι δαπάνες για την απόκτηση, επικύρωση και προστασία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και λοιπών άυλων στοιχείων ενεργητικού,

β. οι δαπάνες μισθοδοσίας προσωπικού υψηλής ειδίκευσης, το οποίο απασχολείται σε δραστηριότητες ανάπτυξης και καινοτομίας, που αποσπάται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από οργανισμό έρευνας και διάδοσης γνώσεων ή από μεγάλη επιχείρηση, σε νέες θέσεις που έχουν δημιουργηθεί προς τον σκοπό αυτό στη δικαιούχο επιχείρηση και δεν αντικαθιστά άλλο προσωπικό,

γ. οι δαπάνες για συμβουλευτικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες στον τομέα της καινοτομίας.

  1. Δαπάνες για διαδικαστική και οργανωτική καινοτομία για ΜμΕ, όπως αυτές εξειδικεύονται ακολούθως:

α. δαπάνες προσωπικού,

β. δαπάνες οργάνων, εξοπλισμού, κτιρίων και γηπέδων, για όσο χρόνο και με τον όρο ότι χρησιμοποιούνται για το έργο,

γ. δαπάνες για γνώσεις και διπλώματα ευρεσιτεχνίας που αγοράστηκαν ή ελήφθησαν με άδεια εκμετάλλευσης από εξωτερικές πηγές με τήρηση της αρχής των ίσων αποστάσεων,

δ. πρόσθετα γενικά έξοδα και λοιπές λειτουργικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων του κόστους υλικών, εφοδίων και συναφών προϊόντων που είναι απαραίτητα για την υλοποίηση του έργου.

  1. Δαπάνες για συνεργατικούς σχηματισμούς καινοτομίας (επιχειρηματικές συστάδες καινοτομίας – cluster καινοτομίας): α) για τις επενδυτικές ενισχύσεις, οι επενδυτικές δαπάνες σε άυλα και ενσώματα στοιχεία ενεργητικού για τη δημιουργία ή την αναβάθμιση συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας και β) για τις ενισχύσεις λειτουργίας, οι δαπάνες προσωπικού και οι διοικητικές δαπάνες (συμπεριλαμβανομένων των γενικών εξόδων) σχετικά με:

– τον συντονισμό του συνεργατικού σχηματισμού για τη διευκόλυνση της συνεργασίας, την ανταλλαγή πληροφοριών και την παροχή ή τη διάθεση των εξειδικευμένων και εξατομικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης των επιχειρήσεων,

– την προβολή του συνεργατικού σχηματισμού για την αύξηση της συμμετοχής νέων επιχειρήσεων ή οργανισμών, καθώς και για την αύξηση της προβολής του σχηματισμού,

– τη διαχείριση των εγκαταστάσεων του συνεργατικού σχηματισμού, την οργάνωση προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης, εργαστηρίων και συνεδρίων για τη στήριξη της διάδοσης των γνώσεων, της δικτύωσης και της διεθνούς συνεργασίας.

Οι ενισχύσεις λειτουργίας για τη λειτουργία συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας (επιχειρηματικές συστάδες καινοτομίας – cluster καινοτομίας) μπορούν να χορηγηθούν για διάστημα που δεν υπερβαίνει τα 10 έτη.

  1. Επενδυτικές δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης. Επιλέξιμες δαπάνες είναι οι πρόσθετες επενδυτικές δαπάνες που απαιτούνται ώστε να επιτευχθεί το υψηλότερο επίπεδο ενεργειακής απόδοσης. Οι δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου ενεργειακής απόδοσης δεν συνιστούν επιλέξιμες δαπάνες.

Δεν χορηγούνται ενισχύσεις όταν οι βελτιώσεις πραγματοποιούνται με σκοπό να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση των επιχειρήσεων με ενωσιακά πρότυπα που έχουν ήδη εγκριθεί, έστω και αν δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ.

  1. Επενδυτικές δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής απόδοσης από ΑΠΕ. Οι επενδυτικές ενισχύσεις χορηγούνται μόνο σε πρόσφατα εγκατεστημένη ή ανακαινισμένη δυναμικότητα παραγωγής.

Επιλέξιμες δαπάνες είναι οι πρόσθετες επενδυτικές δαπάνες σε εξοπλισμό που χρειάζεται η εγκατάσταση για να λειτουργήσει ως εγκατάσταση συμπαραγωγής ενέργειας υψηλής απόδοσης, σε σύγκριση με συμβατικές εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή θέρμανσης της ίδιας δυναμικότητας, ή οι πρόσθετες επενδυτικές δαπάνες για την αναβάθμιση της απόδοσης, αν η υπάρχουσα εγκατάσταση έχει ήδη επιτύχει το όριο υψηλής απόδοσης. Στην περίπτωση σταθμών ηλεκτρικής ισχύος άνω του 1MW, επιλέξιμες δαπάνες θεωρούνται μόνο αυτές που αντιστοιχούν σε παραγωγή θερμότητας η οποία αξιοποιείται για θέρμανση διεργασιών ή χώρων.

  1. Δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Για αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ή/και παραγωγή θερμότητας/ψύξης από ΑΠΕ για ιδία χρήση, για επενδυτικά σχέδια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από μικρά υδροηλεκτρικά έργα, για επενδυτικά σχέδια παραγωγής θερμότητας/ψύξης από ΑΠΕ, καθώς και για επενδυτικά σχέδια παραγωγής αειφόρων βιοκαυσίμων, τα οποία δεν είναι βασιζόμενα σε εδώδιμα φυτά και δεν υπόκεινται σε υποχρέωση εφοδιασμού ή ανάμειξης, είναι επιλέξιμες οι πρόσθετες επενδυτικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την προώθηση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, εφόσον χορηγούνται μόνο σε νέες εγκαταστάσεις. Ειδικά για επενδυτικά σχέδια Υβριδικών Σταθμών ΑΠΕ στα ΜΔΝ επιλέξιμες είναι οι δαπάνες του συστήματος αποθήκευσης, εφόσον χορηγούνται μόνο σε νέες εγκαταστάσεις. Οι δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος δεν είναι επιλέξιμες.
  2. Δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Επιλέξιμες δαπάνες για τη μονάδα παραγωγής είναι οι πρόσθετες δαπάνες που απαιτούνται για την κατασκευή, την επέκταση και την ανακαίνιση μίας ή περισσότερων μονάδων παραγωγής θερμικής ενέργειας, ώστε να μπορέσουν να αποτελέσουν αποδοτικό σύστημα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης, σε σύγκριση με μια συμβατική μονάδα παραγωγής. Η επένδυση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του συστήματος ενεργειακά αποδοτικής τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Επιλέξιμες δαπάνες για το δίκτυο διανομής είναι οι επενδυτικές δαπάνες.
  3. Κάθε δαπάνη μπορεί να θεωρηθεί επιλέξιμη μόνο εφόσον εντάσσεται αποκλειστικά σε μία εκ των ανωτέρω κατηγοριών δαπανών.

Υποβολή αίτησης υπαγωγής

  1. To σύνολο των διαδικασιών που προβλέπονται στον νόμο διενεργείται υποχρεωτικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (Π.Σ.Κ.Ε.) του υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού.
  2. Οι αιτήσεις για την υπαγωγή επενδυτικών σχεδίων υποβάλλονται ως εξής:

α. επενδυτικά σχέδια επιλέξιμου ύψους έως και 3 εκατ. ευρώ, που υλοποιούνται μέσα στα όρια της κάθε Περιφέρειας, υποβάλλονται στις Διευθύνσεις Αναπτυξιακού Προγραμματισμού των Περιφερειών της χώρας. Ειδικά για την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου οι αιτήσεις επενδυτικών σχεδίων που υλοποιούνται στην Περιφερειακή Ενότητα Δωδεκανήσου υποβάλλονται στο Γραφείο Περιφερειακής Ανάπτυξης Δωδεκανήσου,

β. επενδυτικά σχέδια επιλέξιμου ύψους άνω των 3 εκατ. ευρώ, που υλοποιούνται στις Περιφέρειες Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, υποβάλλονται στη Διεύθυνση Περιφερειακής Αναπτυξιακής Πολιτικής του υπουργείου Εσωτερικών και Παραγωγικής Ανασυγκρότησης (πρώην Μακεδονίας και Θράκης),

γ. στη Γενική Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων του υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού για όλα τα υπόλοιπα επενδυτικά σχέδια.

  1. Η αίτηση υπαγωγής και ο οικείος φάκελος τεκμηρίωσης υποβάλλονται υποχρεωτικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ) και ο αιτών ενημερώνεται ηλεκτρονικά για την παραλαβή και την καταχώρισή τους. Ολες οι αιτήσεις υπαγωγής με τη συνημμένη τεκμηρίωσή τους τηρούνται ηλεκτρονικά στην αρμόδια υπηρεσία παραλαβής. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και το περιεχόμενο της αίτησης καθορίζονται στις αποφάσεις προκήρυξης των καθεστώτων ενίσχυσης.
  2. Δεν επιτρέπεται η υποβολή από τον ίδιο φορέα αίτησης υπαγωγής σε περισσότερα του ενός καθεστώτα ενισχύσεων, για το ίδιο επενδυτικό σχέδιο ή τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες. Δεν επιτρέπεται επίσης να υποβληθεί αίτηση για υπαγωγή επένδυσης, η οποία είτε στο σύνολό της είτε εν μέρει έχει ήδη υπαχθεί στις ενισχύσεις του παρόντος ή άλλων καθεστώτων ενίσχυσης. Οι ως άνω αιτήσεις απορρίπτονται με αιτιολογημένη απόφαση της αρμόδιας υπηρεσίας, το δε οικείο παράβολο καταπίπτει υπέρ του Δημοσίου.
  3. Για την υποβολή των επενδυτικών σχεδίων, εξαιρουμένων των επενδύσεων μείζονος μεγέθους, απαιτείται παράβολο που ορίζεται στο 0,005 του επιλέξιμου ύψους του επενδυτικού σχεδίου. Σε κάθε περίπτωση το ως άνω ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο των 300 ευρώ και ανώτερο των 5.000 ευρώ. Για τις επενδύσεις μείζονος μεγέθους απαιτείται παράβολο που ορίζεται στο 0,001 του επιλέξιμου ύψους του επενδυτικού σχεδίου. Σε κάθε περίπτωση, το ως άνω ποσό δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 50.000 ευρώ. Τα ως άνω ποσά μπορούν να αναπροσαρμόζονται με κοινή απόφαση του υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Οικονομικών.