Του Παναγιώτη Μαυραγάνη

Τα «έξυπνα» κινητά τηλέφωνα των γεωργών σε φορητούς… «γεωπόνους» τσέπης μετατρέπει η πρωτοποριακή εφαρμογή μιας ομάδας νέων Ελλήνων επιστημόνων. Ο λόγος για την CropDiagnosis, η οποία δεν είναι μόνο ένα δωρεάν χρήσιμο εργαλείο παρακολούθησης της υγείας των φυτών, αλλά ένα προηγμένο σύστημα διάγνωσης και αντιμετώπισης των παθογενειών που ταλαιπωρούν καλλιέργειες και… παραγωγούς, με τη βοήθεια της οθόνης ενός smartphone! «Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια νέα υπηρεσία ολοκληρωμένης διαχείρισης παθογενειών, από την αναγνώριση του προβλήματος της καλλιέργειας μέχρι την εφαρμογή του κατάλληλου προϊόντος», λέει στην «ΑΓΡΟBUSINESS» ο Γεώργιος Νικολαΐδης, επικεφαλής της ομάδας ανάπτυξης της εφαρμογής και ιδρυτής της εταιρείας Ergobyte, που βρίσκεται πίσω από τη δημιουργία του CropDiagnosis.

«Στο πρώτο στάδιο ο χρήστης εισάγει κάποιες βασικές πληροφορίες για την καλλιέργεια, όπως είδος, στάδιο ανάπτυξης, παρουσία εντόμου κ.ά., ενώ η εφαρμογή εντοπίζει αυτόματα την τοποθεσία και λαμβάνει στοιχεία για τις καιρικές συνθήκες. Βάσει αυτών των στοιχείων, το σύστημα αναγνωρίζει πιθανές διαγνώσεις και συνθέτει το ερωτηματολόγιο», εξηγεί ο ίδιος και συνεχίζει λέγοντας: «Ετσι, ο χρήστης καλείται να απαντήσει σύντομες ερωτήσεις, οι οποίες συνοδεύονται από εικόνα και επεξηγηματικό κείμενο. Το σύστημα είναι σε θέση να εντοπίσει την πιθανότερη διάγνωση έπειτα από 10-15 ερωτήσεις, οι οποίες απαιτούν 4-6 λεπτά».

Με βάση αυτήν τη σύντομη «hi-tech» διάγνωση, λοιπόν, η εφαρμογή επιλέγει και εμφανίζει στον χρήστη τη λίστα με τα κατάλληλα φυτοπροστατευτικά προϊόντα για την αντιμετώπιση του προβλήματος που ταλαιπωρεί την καλλιέργειά του. «Για καθένα από αυτά ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ανατρέξει σε περισσότερες πληροφορίες, όπως είναι η μέθοδος εφαρμογής, ο τρόπος δράσης, οι σημάνσεις επικινδυνότητας κ.ά., ώστε να διαλέξει ποιο επιθυμεί να εφαρμόσει. Αφού επιλέξει, το CropDiagnosis παρουσιάζει αναλυτικές οδηγίες εφαρμογής, μεταξύ των οποίων ο τρόπος παρασκευής ψεκαστικού υγρού, η δοσολογία και οι ιδιαίτερες προφυλάξεις που πρέπει να λάβει υπόψη», αναφέρει ο κ. Νικολαΐδης.

Ποιες οι απαιτήσεις και ποιο το κόστος;

Το μόνο που χρειάζεται, λοιπόν, να κάνει ο χρήστης για να αποκτήσει τον mobile «γεωπόνο» είναι να αναζητήσει την εφαρμογή CropDiagnosis για λειτουργικό σύστημα Android ή iOS στα ηλεκτρονικά καταστήματα Google Play και App Store, αντίστοιχα, και να την εγκαταστήσει στο κινητό του.

«Η Ergobyte διαθέτει μακρόχρονη εμπειρία στην ανάπτυξη λογισμικού και έχει σχεδιάσει με τέτοιον τρόπο την εφαρμογή, ώστε οι τεχνικές απαιτήσεις να είναι ελάχιστες. Η μοναδική απαίτηση είναι η σύνδεση στο διαδίκτυο, ενώ η πλήρης λειτουργικότητα του CropDiagnosis θα προσφέρεται δωρεάν, χωρίς περιορισμούς», εξηγεί ο ιδρυτής της εταιρείας και συμπληρώνει: «Ο γεωπόνος/γεωργός, δηλαδή, μπορεί ανά πάσα στιγμή να κατεβάσει την εφαρμογή, να εντοπίσει τη διάγνωση, να επιλέξει φυτοπροστατευτικό προϊόν και να λάβει οδηγίες εφαρμογής. Για τους τακτικούς χρήστες της εφαρμογής θα υπάρχει και συνδρομητική υπηρεσία, η οποία θα προσφέρει επιπλέον χρήσιμες λειτουργίες, όπως δυνατότητα αποθήκευσης καλλιεργειών, ιστορικό διαγνώσεων, δυνατότητα αποθήκευσης και αποστολής μέσω e-mail των αποτελεσμάτων κ.ά.».

Συνοψίζοντας, αφού ο χρήστης εγκαταστήσει την εφαρμογή στο smartphone του, μπορεί εύκολα, μέσα από ένα σύντομο ερωτηματολόγιο, να προχωρήσει στη διάγνωση του προβλήματος, να επιλέξει το κατάλληλο φυτοπροστατευτικό προϊόν και να λάβει αναλυτικές οδηγίες φροντίδας. Πόσο ακριβείς, όμως, είναι οι αναλύσεις και οι οδηγίες που παρέχει στον γεωργό;

«Η ακριβής διάγνωση είναι δεδομένη»

Σύμφωνα με τον κ. Νικολαΐδη, το έξυπνο σύστημα που «σκέφτεται» πίσω από το CropDiagnosis έχει κατασκευαστεί για τον ιατρικό τομέα και έχει χρησιμοποιηθεί με μεγάλη επιτυχία στο galinos.gr στο εργαλείο «Ελεγχος Συγχορήγησης». Εξάλλου, ένα από τα προϊόντα της εταιρείας είναι και το σύστημα ιατροφαρμακευτικών υποδείξεων «Πανάκεια», το οποίο λαμβάνει στοιχεία για την κατάσταση της υγείας ασθενών, καθώς και σωματομετρικά μεγέθη, προκειμένου να προτείνει την κατάλληλη θεραπεία για το πρόβλημα της υγείας τους. Βασισμένη σε αυτή την ήδη υλοποιημένη ιδέα, η εταιρεία αποφάσισε να προχωρήσει στη διάγνωση και αντιμετώπιση των προβλημάτων των καλλιεργειών με αντίστοιχο τρόπο. Ετσι προέκυψε η εφαρμογή CropDiagnosis, την οποία ανέπτυξαν επιστήμονες γεωπόνοι, οι οποίοι εξειδικεύονται σε θέματα φυτοπροστασίας και παραγωγικότητας καλλιεργειών.

«Με ορισμένες τροποποιήσεις, το ίδιο σύστημα καταλήγει σε διάγνωση προβλημάτων της καλλιέργειας, ανάλογα με τα στοιχεία που έχει εισαγάγει ο γεωργός ή ο γεωπόνος. Εάν λάβουμε υπόψη τον υψηλό βαθμό αξιοπιστίας κατά την επεξεργασία ιατροφαρμακευτικών δεδομένων, θεωρούμε πως η ακριβής διάγνωση είναι δεδομένη», αναφέρει ο επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας και συνεχίζει λέγοντας: «Η πιλοτική χρήση της εφαρμογής έχει ξεκινήσει, γι’ αυτό αυτήν την περίοδο επιλέγουμε προσεκτικά τους testers, οι οποίοι θα χρησιμοποιήσουν την εφαρμογή και θα αξιολογήσουν τα αποτελέσματα που παράγει. Οσοι αναγνώστες είναι σχετικοί με το αντικείμενο και επιθυμούν να συμβάλουν στο έργο μας μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας».

Για ποιον λόγο, όμως, ένας αγρότης να στραφεί στη χρήση της εφαρμογής;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα τελευταία χρόνια ο ρόλος του γεωργού και του γεωπόνου αλλάζει. Το ενδιαφέρον του στρέφεται στη σωστή οργάνωση της αγροτικής εκμετάλλευσης, στην ποιότητα των προϊόντων, στη βελτίωση οικονομικών μεγεθών κ.ά. Προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να συμβάλει σημαντικά η πληροφορική τεχνολογία, προσφέροντας λύσεις τηλεμετρίας, διαχείρισης καλλιέργειας, ηλεκτρονικού εμπορίου κ.λπ. «Σήμερα, οι Ελληνες επιχειρηματίες του αγροτικού τομέα ενσωματώνουν όλο και περισσότερο τέτοιες λύσεις στις δραστηριότητές τους. Αλλωστε, αυτός είναι ο μόνος δρόμος ο οποίος θα οδηγήσει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής γεωργίας διεθνώς», τονίζει ο κ. Νικολαΐδης.

Μέσα σε αυτό το κλίμα εκσυγχρονισμού, η αναγνώριση των προβλημάτων μιας καλλιέργειας και η σωστή αντιμετώπισή τους χάρη στις νέες τεχνολογίες μπορεί να πάψουν να αποτελούν δύσκολο έργο για τον γεωργό και τον γεωπόνο, ενώ την ίδια στιγμή ο ρόλος που διαδραματίζουν για την παραγωγική και οικονομική επιτυχία της γεωργικής επιχείρησης είναι αδιαμφισβήτητος. «Επομένως, η λήψη κατάλληλων φυτοπροστατευτικών μέτρων είναι κρίσιμη ώστε να αντιμετωπισθούν οι παθογόνοι παράγοντες, οι οποίοι επιφέρουν ασθένειες και ζημιές στα φυτά. Η εύστοχη και έγκαιρη αναγνώριση των παραγόντων (έντοµα, ακάρεα, µύκητες, βακτήρια, νηµατώδεις), η διάγνωση του προβλήματος και η επιλογή δραστικών ουσιών/προϊόντων επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα», επισημαίνει ο κ. Νικολαΐδης.

Πλεονεκτήματα – οφέλη

Ορισμένοι από τους παράγοντες οι οποίοι προκαλούν διαταραχές στα φυτά είναι: παθογόνοι μικροοργανισμοί (ιοί, βακτήρια, μύκητες, νηματώδεις, έντομα), ζιζάνια, προβλήματα θρέψης (τροφοπενίες ή τοξικότητες) και πολλά άλλα. Προκειμένου να αναγνωρίσει το πρόβλημα, ο καλλιεργητής θα πρέπει να αξιολογήσει ένα προς ένα τα συμπτώματα τα οποία περιλαμβάνουν μάρανση του άνθους, σήψη ή/και απόρριψη του καρπού, έλκη στα στελέχη, κηλίδες στα φύλλα, σήψη στους βολβούς ή τη ρίζα, αργή ανάπτυξη κ.ά.

Λόγω του πλήθους των παθογόνων αλλά και της πολυπλοκότητας των συμπτωμάτων, η διάγνωση του προβλήματος είναι μια ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία. Πιο συγκεκριμένα, η εύστοχη αναγνώριση και αντιμετώπιση των παθογενειών είναι πολύ πιο απαιτητική από την απλή αναζήτηση σε ένα εγχειρίδιο γεωργίας, καθώς:

  • Πολλοί βιοτικοί και αβιοτικοί παράγοντες προκαλούν τα ίδια συμπτώματα.
  • Κάθε είδος καλλιέργειας εμφανίζει διαφορετικές διαταραχές.
  • Ο παράγοντας που προκαλεί το πρόβλημα (π.χ., έντομο) ενδέχεται να μην είναι παρών όταν διαπιστωθεί η ζημιά.
  • Πολλές ασθένειες δεν παρουσιάζουν εξωτερικά σημάδια/συμπτώματα, τα οποία βοηθούν στη διάγνωση.
  • Οι καιρικές συνθήκες ενδέχεται να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά τη σοβαρότητα του προβλήματος.

Συνεπώς, η λύση προσφέρει οικονομικά αλλά και περιβαλλοντικά οφέλη. Επιγραμματικά, αναφέρονται:

  • Αύξηση της παραγωγικότητας της καλλιέργειας.
  • Αποφυγή λαθών τα οποία κοστίζουν χρήμα αλλά και χρόνο.
  • Προστασία της υγείας του γεωργού, καθώς δεν εκτίθεται άσκοπα σε χημικά.
  • Μείωση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στο έδαφος και στα γεωργικά προϊόντα, λόγω της ορθολογικής χρήσης τους.

Στόχος της Ergobyte αυτό το διάστημα είναι η παραγωγική λειτουργία της εφαρμογής μέχρι το τέλος του μήνα. Η πρώτη έκδοση θα περιέχει κοινές καλλιέργειες όπως κηπευτικά, ελιά και ορισμένα ακόμα καρποφόρα δέντρα. Η καταχώρηση δεδομένων, ωστόσο, θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος του έτους. Σταδιακά θα ενταχθούν όλες οι καλλιέργειες, οι οποίες θα διακρίνονται σε θερμοκηπίου/υπαίθρου αλλά και σε βιολογικές/συμβατικές. Μακροπρόθεσμα, η εταιρεία σκοπεύει να επεκταθεί και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Κύπρος, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Γερμανία και η Γαλλία.

Ποιοι βρίσκονται πίσω από την επιτυχημένη εφαρμογή

Η Ergobyte Πληροφορική Α.Ε. δραστηριοποιείται στον τομέα της ανάπτυξης λογισμικού και διαδικτυακών εφαρμογών από το 2002. Από το 2007 η εταιρεία εξειδικεύεται στην ηλεκτρονική υγεία (e-health), προσφέροντας εξειδικευμένα προϊόντα λογισμικού, όπως ο φαρμακευτικός οδηγός Γαληνός (www.galinos.gr), το πρόγραμμα διαχείρισης ιατρείου Γαληνός Office (office.galinos.gr), το πρόγραμμα μηχανογράφησης κλινικών Ασκληπιός κ.ά. Τα τελευταία χρόνια η Ergobyte επεκτάθηκε προς τον αγροδιατροφικό τομέα με τη χρηματοδότησή της από το πρόγραμμα-επιταχυντή FINODEX της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την ανάπτυξη της εφαρμογής CropDiagnosis.

Ιδρυτής της Ergobyte, καθώς και επικεφαλής της ομάδας ανάπτυξης του CropDiagnosis, είναι ο Γεώργιος Νικολαΐδης. Με καταγωγή από την Ελλάδα και τη Γαλλία, ο κ. Νικολαΐδης ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και συνέχισε τις σπουδές του λαμβάνοντας τον μεταπτυχιακό τίτλο «Προηγμένα συστήματα υπολογιστών και επικοινωνιών» από το ίδιο πανεπιστήμιο. Η ενασχόλησή του με τους υπολογιστές και τον προγραμματισμό, όμως, μετρά πολύ περισσότερα χρόνια. Στα 14 του χρόνια ανέπτυξε το πρώτο του πρόγραμμα, το οποίο, μάλιστα, χρησιμοποιήθηκε για αρκετά έτη από εμπορική επιχείρηση. Ως διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, έχει τιμηθεί με το δεύτερο βραβείο «Συνεργάζομαι» για την από κοινού εργασία με το ΕΚΕΤΑ-ΙΠΤΗΛ στο έργο «Πανάκεια», προπομπό του CropDiagnosis.

Υπεύθυνη διοικητικού τμήματος και επικοινωνίας της Ergobyte είναι η Ζαχαριάδου Μάρθα. Γεννημένη στη Θεσσαλονίκη, είναι κάτοχος του προπτυχιακού τίτλου «Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων» και του μεταπτυχιακού διπλώματος στα Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Η κυρία Ζαχαριάδου διαθέτει εμπειρία στην εξυπηρέτηση πελατών, τη διαχείριση έργων καθώς και τη διοικητική υποστήριξη.

Επιστημονικός υπεύθυνος είναι ο Λέφας Αθανάσιος, γεωπόνος με έδρα τη Μαγνησία. Ο κ. Λέφας εξειδικεύεται στη φυτοπροστασία και διαθέτει πολυετή εμπειρία στην εμπορία εφοδίων, εργαλείων και μηχανημάτων του αγροτικού τομέα.

Επικεφαλής του τμήματος καταχώρησης δεδομένων είναι ο Μουστάκας Ανθιμος, ο οποίος εργάζεται στην Ergobyte από το 2010. Εχει σπουδάσει Πληροφορική και Τηλεπικοινωνίες στο ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας και εξειδικεύεται στην κωδικοποίηση, οργάνωση και καταχώρηση πληροφορίας.

Βασικός προγραμματιστής της εφαρμογής είναι ο Καρράς Ιωσήφ, ο οποίος ασχολείται με τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη της διεπαφής χρήστη (User Interface) του CropDiagnosis. Ο κ. Καρράς είναι απόφοιτος του τμήματος Μηχανικών Πληροφορικής του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας και διαθέτει πενταετή εμπειρία στην ανάπτυξη λογισμικού, καθώς και στις web και mobile εφαρμογές.