του Ιωάννη Σ. Γρηγοράτου

Εκ φύσεως το ελληνικό ελαιόλαδο είναι έξτρα παρθένο κατά το 80% της συνολικής παραγωγής του. Αντιστοίχως, το ιταλικό είναι κατά 50% και το ισπανικό κατά 30%.

Η υπεροχή αυτή οφείλεται αποκλειστικά στο DNA των ελληνικών ποικιλιών και στα μικροκλίματα της πατρίδας μας.

Ομως, εμείς αυτόν τον πλούτο τον απεμπολούμε. Αυτοκτονικοί, όπως και σε πολλά άλλα, το εξάγουμε σε βυτία των 27 τόνων χύμα στην Ιταλία έναντι «πινακίου φακής», οι δε Ιταλοί βελτιώνουν με αυτό το δικό τους ελαιόλαδο και το εξάγουν ως προϊόν της πατρίδας τους σε πολύ υψηλότερες τιμές!

Αυτό είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα, που «αναδεικνύει», δεκαετίες τώρα, την ελαϊκή κουλτούρα και πολιτική μας ως κράτους.

Θα απεικονίσουμε στη συνέχεια την υπάρχουσα κατάσταση, τα γεγονότα που μας οδήγησαν σε αυτή την ανάξια, ως προς την ποιότητα του ελαιολάδου μας, πραγματικότητα και το τι πρέπει να γίνει με συγκεκριμένα βήματα, που υπακούουν αυστηρά σε κανόνες και πρότυπα πιστοποίησης και ανάδειξης αυτής της ποιότητας εθνικά και, πάνω απ’ όλα, διεθνή. Και όλα αυτά να αναδεικνύονται εμφαντικά με την πλέον απλή, ειλικρινή, αμείλικτη και συνάμα αδυσώπητη γλώσσα, τη γλώσσα των αριθμών.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

  • Καλλιεργούμενη έκταση ελαιόδεντρων: 11.600.000 στρ. (2013)
  • Παραγωγή ελαιολάδου: ≈ 3.200.000.000 τόνοι
  • Ισπανία: 1.550.000 τόνοι
  • Ιταλία: 550.000 τόνοι
  • Ελλάδα: 300.000 τόνοι

(Αυτές οι 3 ευρωπαϊκές χώρες παράγουν περί το 75% της συνολικής παραγωγής)

  • Τυνησία: 200.000 τόνοι (με ανοδική πορεία)
  • Τουρκία: 200.000 τόνοι (με ανοδική πορεία)
  • Αργεντινή: 25.000 τόνοι (1998-1999: 8.000 τόνοι)
  • Αυστραλία: 12.000 τόνοι (1998-1999: 500 τόνοι)

Παρατηρούμε ότι στη ζώνη της Μεσογείου (ευρωπαϊκή, αφρικανική, ασιατική) καλλιεργείται το συντριπτικό ποσοστό της ελιάς και, αποδεδειγμένα, παράγεται το καλύτερο ποιοτικά ελαιόλαδο. Αργεντινή, Αυστραλία, Κίνα κ.λπ. παράγουν ή αποπειρώνται να παραγάγουν «κάτι» σαν ελαιόλαδο.

ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

  • Καλλιεργούμενη έκταση ελαιόδεντρων: 11.600.000 στρ.
  • Η ελαιοκαλλιέργεια καλύπτει το 78% των καλλιεργούμενων με δέντρα εκτάσεων
  • Αριθμός ελαιοδέντρων: 170.000.000
  • Παραγωγή ελαιολάδου: 280.000-320.000 τόνοι

(9,5% της παγκόσμιας παραγωγής – 80% έξτρα παρθένο)

ΕΤΗΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

screenshot_1

Ο ανωτέρω πίνακας απεικονίζει τη θλιβερή εποχή των πανωγραψιμάτων, τότε που η παραγωγή των 400.000 τόνων θεωρείτο ως κάτι το σύνηθες. Με αυτήν τη λογική, αν τα καλλιεργούμενα με ελαιόδεντρα στρέμματα τα «άπλωνε» κάποιος στον χάρτη, η καλλιέργεια θα είχε «καταλάβει» το Λιβυκό Πέλαγος και αισίως… θα είχε φτάσει στην Αίγυπτο και τη Λιβύη!

ΝΟΜΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΡΙΘΜΟ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΩΝ

ΝΟΜΟΣ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΑ
ΗΡΑΚΛΕΙΟ 15.100.000
ΜΕΣΣΗΝΙΑ 13.800.000
ΛΑΚΩΝΙΑ 12.500.000
ΛΕΣΒΟΣ 7.500.000

 

ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

  ΤΟΝΟΙ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΝΑ ΕΤΟΣ
ΧΩΡΕΣ 2007 2008 2009 2010
ΙΤΑΛΙΑ 64.181,19 52.898,06 62.006,98 50.392,67
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 2.841,6 3.130 3.817,15 6.154,23
ΗΠΑ 3.789 3.076,04 3.192,42 3.225,51
ΚΑΝΑΔΑΣ 4.026,63 2.257,03 2.248,35 2.456,58
ΚΥΠΡΟΣ 622,73 913,13 1.944,27 1.041,65
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 1.668,78 1.137,09 1.217,15 924,43
ΤΣΕΧΙΑ 454,93 775,84 647,37 436,93
ΕΛΒΕΤΙΑ 561,91 614,54 550,72 589,46
ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ 1.229,81 778,75 1.194,46 1.207,98
ΓΑΛΛΙΑ 364,08 529,89 852,88 576,83
ΒΡΑΖΙΛΙΑ 243,92 309,47 385,25 339,98
ΙΑΠΩΝΙΑ 331,53 335,76 477,04 355,96
ΣΟΥΗΔΙΑ 428,38 338,41 403,27 365,02
ΡΩΣΙΑ 394,19 286,23 459,3 1.055,51
ΚΙΝΑ 384,43 308,85 648,75 930,34
ΑΥΣΤΡΙΑ 1.031,86 494,23 466,65 522,36
ΛΟΙΠΕΣ ΧΩΡΕΣ 2.535,6 2.281,65 5.478,03 4.214,18
ΣΥΝΟΛΟ 85.090,57 70.445,47 85.990,04 74.798,62

Ο πίνακας εύγλωττα απεικονίζει τις χύμα εξαγωγές στην Ιταλία, που κινούνται μεταξύ 70%-75% του συνόλου των εξαγωγών και τις πολύ λιγότερο τυποποιημένες.

ΣΥΝΟΛΟ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

 

untitled-1

ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ

Αναυδοι και ενεοί, εξάγουμε τα συμπεράσματα των δύο πινάκων.

Οι ΗΠΑ κατά την εικοσαετία 1991-2011 αύξησαν κατά περίπου τρεις φορές τις εισαγωγές ελαιολάδου. Το ελληνικό ελαιόλαδο, σε μια χώρα με πολυπληθή ομογένεια, παρέμεινε στάσιμο ποσοτικά, άρα συρρικνώθηκε εκατοστιαία, όταν οι Ιταλοί περίπου διπλασίαζαν την ποσότητα του δικού τους ελαιολάδου, οι Ισπανοί την πενταπλασίασαν, το δε Μαρόκο και η Τυνησία πουλούσαν δεκαπλάσια και 15πλάσια ποσότητα από το 1991 έως το 2011. Η δε «ανύπαρκτη» ελαιοκομικά Αργεντινή εξάγει το «κάτι σαν λάδι» της σε διπλάσιες ποσότητες απ’ ό,τι η Ελλάδα.

 

ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΚΙΝΑΣ

  ΤΟΝΟΙ ΠΑΡΘΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΝΑ ΕΤΟΣ
ΧΩΡΕΣ 2004 2005 2006 2007 2008 2009 ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ
ΙΣΠΑΝΙΑ 474 1.183 1.659 2.949 4.010 5.002 2.546
ΙΤΑΛΙΑ 217 665 1.214 1.631 2.596 3.110 1.572
ΕΛΛΑΔΑ 356 308 319 495 409 414 384
ΣΥΝΟΛΟ 1.053 2.225 3.406 5.666 8.006 10.274 5.110

 

Αλλη μία θλιβερή πραγματικότητα απεικονίζεται στον παραπάνω πίνακα. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, είχαμε ακούσει χιλιάδες φορές ότι η Κίνα θα αποτελέσει το «Ελντοράντο» του ελληνικού ελαιολάδου. Τι λένε οι αριθμοί; Οτι την πενταετία 2004-2009 και ενώ ξεκινήσαμε και οι τρεις με σχεδόν τις ίδιες ποσότητες, οι Ισπανοί δεκαπλασίασαν τις δικές τους, οι Ιταλοί τις 15πλασίασαν και εμείς οι «ένδοξοι» παραμείναμε στάσιμοι. Αλλος ένας… θρίαμβος!

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το ελληνικό ελαιόλαδο:

  • Παρά την κορυφαία ποιότητά του!
  • Παρά τον πακτωλό των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων!
  • Παρά το χάρισμα της φύσης με τις άριστες κλιματολογικές συνθήκες!
  • Παρά τη μακραίωνη πολιτιστική κληρονομιά!

Οι περισσότεροι από τους θεσμικούς, παραγωγικούς και εμπορικούς συντελεστές της ελληνικής ελαιοκομίας το οδήγησαν στη σημερινή κρίσιμη κατάσταση,

  • εφησυχασμένοι από τις χύμα πωλήσεις στην Ιταλία,
  • επαναπαυμένοι στις επιδοτήσεις και τα πανωγραψίματα,
  • και έτσι επί 30 χρόνια χάθηκαν ιστορικές ευκαιρίες!

Η ανύπαρκτη στρατηγική οδηγεί στις «ευχές» προς τον Υψιστο η ισπανική παραγωγή να «καίγεται» από πυρκαγιές και αντίξοες καιρικές συνθήκες, προκειμένου η δική μας παραγωγή να ευνοείται από αυτήν την παγκόσμια έλλειψη, για να μπορούμε να πουλάμε στους Ιταλούς το ελαιόλαδό μας έναντι 3 ευρώ/λίτρο από 1,80-2,20 ευρώ/λίτρο, που είναι η συνήθης τιμή.

Ομως, η φύση δεν είναι πάντοτε μαζί μας και το πρόσφατο παράδειγμα του 2014, όπου καταστροφικές καιρικές συνθήκες έφτασαν την παραγωγή μας στους 140.000 τόνους, απεικονίζει με ρεαλισμό ότι, όταν στηρίζεσαι μόνον στον Θεό, οι ήττες είναι τραγικές και επώδυνες και οι νίκες ευκαιριακές.

ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΕΥΘΥΝΕΣ

  • Συχνά μπερδεύονται τα συμπτώματα με τα αίτια (το θερμόμετρο, ο πυρετός και η ίωση).
  • Το ερώτημα για τα πραγματικά βαθύτερα αίτια είναι ανοικτό.
  • Γιατί το ελαιόλαδο είναι ένας τεράστιος αναξιοποίητος εθνικός πλούτος επί 30 χρόνια και τώρα βρίσκεται στο κατώφλι της απαξίωσης και της κρίσης;
  • Η μόνη λογική εξήγησή είναι ότι αυτό οφείλεται στα σφάλματα και τα κενά της ελαϊκής και αγροτικής πολιτικής που εφαρμόσθηκε.
  • Αρα, οι ευθύνες επιμερίζονται σε όσους -όλα αυτά τα χρόνια- διαχειρίστηκαν τις τύχες του ελαιολάδου αναλογικά κατά το μερίδιο που συμμετείχαν στη χάραξη και εφαρμογή αυτής της ελαϊκής και αγροτικής πολιτικής.

Για αυτό ας θυμηθούμε τη φράση του Θουκυδίδη:

«Οι άνδρες κάνουν την πόλη και όχι τα τείχη, ούτε τα άδεια πλοία».

ΠΟΙΟΤΗΤΑ

  • Ο εξειδικευμένος κορυφαίος χημικός Κώστας Βαννός (που τόσο πρόωρα «έφυγε» από τη ζωή) είχε πει ότι:

«Το ελαιόλαδο πρέπει να είναι η συγκίνηση, το συναίσθημα που αισθανόμαστε όταν μπαίνουμε σε ένα λιοτρίβι που αλέθει φρέσκους και υγιείς, σωστά ώριμους καρπούς».

  • Η ποιότητα δεν αποτελεί μια υποκειμενική και εγωιστική έννοια («το δικό μου λάδι είναι καλύτερο του κόσμου»).

Η ποιότητα εξαρτάται από:

  • Το γεγονός ότι είναι αντικειμενικά μετρήσιμη και επαληθεύσιμη από τις χημικές αναλύσεις και τη γευσιγνωστική δοκιμασία ενός έμπειρου πάνελ τεστ.
  • Την προέλευση από μια κατοχυρωμένη περιοχή ως ΠΟΠ / ΠΓΕ.
  • Τον σεβασμό στο περιβάλλον κατά την παραγωγή του ελαιοκάρπου, που πιστοποιείται με τα πρότυπα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης, όπως το AGRO και το GLOBALGAP.
  • Την ασφάλεια των τροφίμων, που πιστοποιείται με διεθνή πρότυπα ασφάλειας τροφίμων, όπως το ISO 22000-HACCP κ.ά.
  • Την ποιότητα των διεργασιών παραγωγής, που πιστοποιείται με διεθνή πρότυπα ποιότητας, όπως το ISO 9001 κ.ά.
  • Τον σεβασμό στο περιβάλλον, που πιστοποιείται με διεθνή πρότυπα περιβαλλοντικής διαχείρισης, όπως το ISO 14001 κ.ά.
  • Τον σεβασμό στον βιολογικό τρόπο παραγωγής του ελαιόκαρπου, που πιστοποιείται από τον ΚΑΝ. 834/2007 κ.ά.

Με δεδομένο ότι το ελληνικό ελαιόλαδο είναι, λόγω υψηλού κόστους, μη ανταγωνιστικό απέναντι στα ελαιόλαδα της Ισπανίας, της Ιταλίας και των τρίτων χωρών (Τουρκία, Μαρόκο, κ.λπ.), γι’ αυτό, όπως έχει ειπωθεί πάρα πολλές φορές, η ποιότητα είναι το μόνο ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα!

Με βάση τα παραπάνω, διατηρούμε την αισιοδοξία ότι μπορούμε να αναστρέψουμε την πορεία των πραγμάτων και να ξαναδώσουμε στο «εθνικό μας προϊόν» τη θέση που δικαιούται, προς όφελος των εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων που το παράγουν, αλλά και των εκατομμυρίων καταναλωτών που το γεύονται!

Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις» Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996, Νόμπελ 1979)

Για να γίνουν, όμως, όλα τα παραπάνω και να φτάσουν οι εξαγωγές τυποποιημένου ελαιολάδου από τους σημερινούς 25.000 τόνους στους 80.000-90.000 τόνους (υπολείπονται «μόνον» περί τους 60.000 τόνους) εις βάρος των πωλήσεων του χύμα ελαιόλαδου και, άρα, σε δεδομένη προστιθέμενη αξία του, πρέπει να ακολουθήσουν τα βήματα που πιστοποιούν και αναδεικνύουν, μέσω της πιστοποίησης, την ποιότητά του.

Για να γίνουν αυτά περισσότερο κατανοητά, ας κάνουμε μια επεξηγηματική παρένθεση.

Από τους περίπου 300.000 τόνους που παράγουμε ως χώρα οι περίπου 180.000-200.000 τόνοι αυτοκαταναλώνονται, είτε απευθείας από τους παραγωγούς είτε μέσω των «παράνομων» πωλήσεων στον «τενεκέ» σε συγγενείς και γνωστούς, είτε, τέλος, μέσω των σημείων πώλησης στη συσκευασία των 1, 2, 3 ή 5 λίτρων. Οι 80.000-90.000 τόνοι που εξάγονται τα τελευταία χρόνια, αν εξαχθούν ως τυποποιημένοι σε ποσοστό 80%-90% και όχι 15%-20%, όπως σήμερα, η υπεραξία του εξαγόμενου τυποποιημένου ελαιόλαδου θα οδηγήσει σε καλύτερες τιμές στον παραγωγό και σε «αξιοπρεπή μεροκάματα» τους περίπου 10 κλάδους που ταυτίζονται με τη μεταποίηση (τον κατασκευαστή της φιάλης ή του δοχείου, του κλείστρου, του πώματος, της ετικέτας, της κούτας, των διαχωρισμάτων της, τον μακετίστα, τον μεταφορέα κ.ά.).

Τα βήματα που πιστοποιούν την ποιότητα ξεκινούν από την παραγωγή, το χωράφι, δηλαδή, και φτάνουν μέχρι τα ράφια των καταστημάτων πώλησης, δηλαδή τον καταναλωτή.

Τα πρότυπα που διέπουν τη διαδικασία αυτή ξεκινούν από την παραγωγή του ελαιοκάρπου (AGRO 2.1, 2.2, GLOBALGAP) και διέρχονται όλη τη μεταποιητική τυποποιητική διαδικασία παραγωγής του τελικού προϊόντος, του ελαιόλαδου δηλαδή (πρότυπα ISO 22.000:2005, 22005:2007, 9001:2008, 14001:2004).

Ολα τα παραπάνω, που παρατίθενται αναλυτικά, αποτελούν τα πρότυπα πιστοποίησης των τροφίμων ευρύτερα και, φυσικά, του ελαιολάδου.

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

  • Η πιστοποίηση προϊόντων ή συστημάτων παραγωγής γίνεται βάσει συγκεκριμένων εθνικών ή διεθνών προτύπων.
  • Τα πρότυπα δημιουργούνται ώστε να υπάρχουν κοινές προδιαγραφές και κοινά κριτήρια για την παραγωγή, τις μετρήσεις και τις δοκιμές των προϊόντων κ.λπ.

ΒΑΣΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ & ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

(ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ)

ΣΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΥΠΟ-

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

ΦΟΡΕΑΣ

ΕΚΔΟΣΗΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΕΙ
 

AGRO 2-1

&

AGRO 2-2

ΟΠΕΓΕΠ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
GLOBALGAP EURO RETAIL PRODUCE WORKING GROUP (ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΛΙΑΝΕMΠΟΡΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ) ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ (G.A.P.) ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

834/2007 & 889/2008

Ε.Ε. ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ
TESCO NATURE’S CHOICE

TESCO NURTURE

ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΟΥΠΕΡΜΑΡΚΕΤ TESCO PLC ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ
MARKS & SPENCER  GAP ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΟΥΠΕΡΜΑΡΚΕΤ Marks & Spencer ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ
LEAF MARQUE ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ LEAF ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

& ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ
 

ISO 22000:2005

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (ISO) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
ISO 22005:2007 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (ISO) ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΝ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ (ΑΠΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ)
BRC FOOD ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟΥ (BRC) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
IFS

INTERNATIONAL FOOD STANDARD

ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ  & ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΝΩΣΗΣ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
ISO 9001:2008 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (ISO) ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Ή ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ISO 14001:2004 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (ISO) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

 

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

  • Αποδοχή από την πλειοψηφία των δυνητικών πελατών διεθνώς.
  • Επίτευξη καλύτερων τιμών.
  • Διασφάλιση σε περίπτωση νομικής διαμάχης με αγοραστή ή καταναλωτή.
  • Μείωση της συχνότητας και έντασης των ελέγχων από τους πελάτες και τις αρμόδιες Αρχές.
  • Εκλογίκευση της λειτουργίας, μείωση των απορρίψεων και επιστροφών και συνεπώς μείωση του λειτουργικού κόστους.
  • Εργαλείο για τη βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας και των προϊόντων.

 

ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

  • Αρχικό κόστος για την κατάλληλη προετοιμασία της γεωργικής εκμετάλλευσης ή της επιχείρησης για την πιστοποίηση.
  • Κόστος συμβούλου.
  • Κόστος πιστοποιητικού οργανισμού.
  • Αρχική επιθεώρηση και κατόπιν ετήσιες επιθεωρήσεις.
  • Εφαρμογή «γραφειοκρατικών» διαδικασιών καταγραφής και αρχειοθέτησης.

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟ

  • Τα τελευταία χρόνια το κοινωνικό σύνολο έχει έντονα ευαισθητοποιηθεί.
  • Οι καταναλωτές, πέραν από τα συνηθισμένα χαρακτηριστικά ποιότητας των προϊόντων, επιζητούν την προσθήκη νέων, όπως είναι η υγιεινή, η ασφάλεια, η ιχνηλασιμότητα των τροφίμων, καθώς και ο σεβασμός προς το περιβάλλον.
  • Το γεγονός αυτό οδήγησε σε συγκεκριμένα συστήματα καλλιέργειας, όπως είναι η βιολογική γεωργία και η ολοκληρωμένη διαχείριση παραγωγής.

Α) ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

  • Είναι κατεξοχήν αειφορική.
  • Διαφέρει από τη συμβατική γεωργία.
  • Δεν επιτρέπει τη χρήση ανόργανων λιπασμάτων και ζιζανιοκτόνων, ρυθμιστών ανάπτυξης των φυτών, ορμονών κ.λπ.
  • Χρησιμοποιεί βιολογικές μεθόδους καλλιέργειας, δηλαδή μεθόδους χωρίς τη χρήση λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, χημικών ζιζανιοκτόνων ή κάθε είδους συνθετικών ορμονών.

Α1) ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

  • Στη βιολογική γεωργία πιστοποιούνται τα προϊόντα ως προς τη διαλογικότητά τους.
  • Τον έλεγχο και την πιστοποίηση των προϊόντων βιολογικής γεωργίας αναλαμβάνουν οι οργανισμοί ελέγχου και πιστοποίησης (π.χ., ΔΗΩ, ΒΙΟΕΛΛΑΣ).
  • Τα βιολογικά προϊόντα ελέγχονται και πιστοποιούνται με βάση τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς 834/2007 ΚΑΙ 889/2008.

Β) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

  • Αποτελεί μια «χρυσή τομή» μεταξύ συμβατικής και βιολογικής γεωργίας
  • Στοχεύει στην προστασία του περιβάλλοντος μέσω της ορθής χρήσης φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων ώστε να επιτυγχάνεται:
  • το οικονομικότερο δυνατό αποτέλεσμα
  • με την ελάχιστη δυνατή περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Β1) ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Β.1.1) ΠΡΟΤΥΠΑ AGRO 2-1 & AGRO 2-2 ΤΟΥ ΟΠΕΓΕΠ (AGROCERT)

  • Περιλαμβάνουν τις γενικές αρχές της Ορθής Γεωργικής Πρακτικής και μέτρα φιλο-περιβαλλοντικής άσκησης της γεωργίας, ώστε:
  • να παράγονται ασφαλή και ποιοτικά προϊόντα και
  • να επιτυγχάνεται η άριστη διαχείριση του περιβάλλοντος.

ΤΟ AGRO 2-1 :

  • Περιλαμβάνει γενικές απαιτήσεις στο σύνολο της γεωργίας που μπορούν να επιθεωρηθούν αντικειμενικά.
  • Αποτελεί το σύνολο των αρχών για την πιστοποίηση του συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης που είναι εφαρμόσιμο σε κάθε γεωργική εκμετάλλευση, ανεξάρτητα από κάθε είδος της παραγωγικής της κατεύθυνσης.

ΤΟ AGRO 2-2:

  • Περιγράφει τις τεχνικές και νομικές απαιτήσεις του συστήματος στη φυτική παραγωγή που συνοδεύουν το πρότυπο AGRO 2-1.
  • Περιλαμβάνει τους γενικούς κανόνες ορθής γεωργικής πρακτικής και τα συνοδευτικά μέτρα φιλοπεριβαλλοντικής άσκησης της γεωργίας (φυτικής παραγωγής), ώστε να παράγονται ασφαλή και ποιοτικά προϊόντα και να επιτυγχάνεται η άριστη διαχείριση του περιβάλλοντος.

Β.1.2) GLOBALGAP:

  • Αφορά την παραγωγή προϊόντων συμφώνα με το ευρωπαϊκό πρωτόκολλο GLOBALGAP της FOODPLUS.
  • Δημιουργήθηκε από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αλυσίδες σουπερμάρκετ και έχει τεθεί ως εμπορική προδιαγραφή για την αποδοχή των γεωργικών προσόντων στις ευρωπαϊκές αγορές.
  • Βασίζεται στην τήρηση των Κωδίκων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (Good Agricultural Practice- GAP).
  • Αφορά την πιστοποίηση του γεωργικού προϊόντος.

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

  • Ορθολογικότερη χρήση των εισροών που δέχεται η καλλιέργεια.
  • Μείωση της ρύπανσης του περιβάλλοντος.
  • Μείωση της επιβάρυνσης της ανθρώπινης υγείας, του παραγωγού αλλά και του καταναλωτή του προϊόντος.
  • Προϊόντα με σήμανση ποιότητας / ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι μη πιστοποιημένων.
  • Σταθερή και αξιόπιστη απόδοση της παραγωγής.
  • Μείωση κόστους παραγωγής.
  • Προστασία της υγείας των παραγωγών.
  • Διείσδυση σε νέες αγορές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, που απαιτούν πλέον πιστοποιημένα προϊόντα (αλυσίδες σουπερμάρκετ), οι οποίες αναγνωρίζουν και είναι διατεθειμένες να πληρώσουν την «ποιότητα».
  • Αύξηση εξαγωγικής εμπορικής δραστηριότητας.
  • Αύξηση εμπιστοσύνης και πλήρης εξασφάλιση απαιτήσεων του καταναλωτή.
  • Αναβαθμισμένη φιλοπεριβαλλοντική διαχείριση.
  • Προσαρμογή στα νέα δεδομένα μιας σύγχρονης και ποιοτικής ευρωπαϊκής γεωργικής πρακτικής.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

  • Εκδοση καλλιεργητικών οδηγιών από εξουσιοδοτημένο γεωπόνο προς τους παραγωγούς.
  • Πλήρης καταγραφή όλων των ενεργειών που γίνονται στη γεωργική εκμετάλλευση.
  • Εκπαιδεύσεις παραγωγών.
  • Διενέργεια εργαστηριακών αναλύσεων (εδάφους, φύλλων, ΦΠΠ).
  • Προστασία περιβάλλοντος.
  • Προστασία παραγωγού.
  • Χρόνος έναρξης συγκομιδής.
  • Ιχνηλασιμότητα.

ISO 22000:2005

Α) ΓΕΝΙΚΑ

  • Το ISO 22000:2005 είναι ένα διεθνές πρότυπο που εξέδωσε το 2005 ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης ISO για τη διαχείριση της ασφάλειας και της υγιεινής των τροφίμων.
  • Το ISO 22000:2005 επιτρέπει τη δημιουργία Συστημάτων Διαχείρισης της Ασφάλειας και της Υγιεινής των Τροφίμων, μέσω των οποίων αναγνωρίζονται, αξιολογούνται και αποτελεσματικά προλαμβάνονται και ελέγχονται όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι που απειλούν την ασφάλεια και την υγιεινή των τροφίμων. Κατά αυτόν τον τρόπο, παρέχεται η εγγύηση ότι τα τρόφιμα που καταναλώνει ο τελικός καταναλωτής καθίστανται ασφαλή για τη δημόσια υγεία.
  • Το ISO 22000:2005 μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες τις επιχειρήσεις που σχετίζονται άμεσα (επιχειρήσεις πρωτογενούς παραγωγής, μεταποίησης, χονδρικής, μεταφοράς και λιανικής πώλησης τροφίμων, παραγωγής ζωοτροφών κ.λπ.) ή έμμεσα με την ασφάλεια των τροφίμων (επιχειρήσεις εξοπλισμού, υλικών συσκευασίας, προσθέτων, απορρυπαντικών και απολυμαντικών κ.λπ.).
  • Σήμερα, η εφαρμογή των βασικών αρχών του HACCP, παράλληλα με την εφαρμογή των Κανόνων Ορθής Πρακτικής (GMPs, GHPs, GVPs, GAPs, GPPs), αποτελεί νομική απαίτηση για όλες τις μονάδες μεταποίησης, παρασκευής, συσκευασίας και διανομής τροφίμων (Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί 178/2002 και 852/2004, ΚΥΑ 487/4-10-2000 ΦΕΚ 1219). Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη και η πιστοποίηση ενός Συστήματος Διαχείρισης της Ασφάλειας και της Υγιεινής των Τροφίμων, σύμφωνα με το ISO 22000:2005, σε μια επιχείρηση τροφίμων συνδυάζει την υιοθέτηση των σχετικών Κανόνων Ορθής Πρακτικής (GMPs, GHPs, GVPs, GAPs, GPPs) με τις Αρχές HACCP και τις απαιτήσεις ενός Συστήματος Διαχείρισης της Ποιότητας ISO

Β) ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

  • Διασφαλίζουν την παραγωγή ασφαλών και ποιοτικά άριστων προϊόντων.
  • Προσδιορίζουν και παρεμποδίζουν αποτελεσματικά τους πιθανούς κινδύνους που «απειλούν» την ασφάλεια των τροφίμων.
  • Προλαμβάνουν σφάλματα που μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες τόσο για την ασφάλεια των παραγόμενων τροφίμων όσο και για την επιχείρηση.
  • Μειώνουν τις αστοχίες και το κόστος παραγωγής των τροφίμων.
  • Ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο διασυρμού του ονόματος της επιχείρησης με αφορμή την διάθεση επικινδύνων τροφίμων για τη δημόσια υγεία.
  • Βελτιώνουν σε μέγιστο βαθμό τη δημόσια εικόνα της επιχείρησης, αυξάνοντας, παράλληλα, την ανταγωνιστικότητά της.
  • Αποτελούν ένδειξη αξιοπιστίας της επιχείρησης.
  • Αποδεικνύουν τον σεβασμό της κάθε επιχείρησης προς τους καταναλωτές και τη δημόσια υγεία.
  • Οδηγούν στην ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ της επιχείρησης και του καταναλωτικού κοινού.
  • Αποτελούν ένα δυναμικό εργαλείο marketing.
  • Αποτελούν, για κάθε επιχείρηση που τα εφαρμόζουν, «διαβατήρια» εισόδου σε νέες αγορές (εξαγωγές, δημόσιους διαγωνισμούς κ.λπ.) κ.ά.

ISO 9001:2008

Α) ΓΕΝΙΚΑ

  • Το ISO 9001:2008 είναι ένα διεθνές Πρότυπο Διαχείρισης Ποιότητας που ανέπτυξε ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (ISO), το οποίο διασφαλίζει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών ή των παραγόμενων προϊόντων μιας επιχείρησης (ανεξαρτήτως μεγέθους και δραστηριότητας), ενώ συγχρόνως οδηγεί στην προβολή της στην εγχώρια και διεθνή αγορά μέσω της πιστοποίησης.
  • Κύριος στόχος του ISO 9001:2008 είναι να δώσει σε κάθε επιχείρηση που το εφαρμόζει τη δυνατότητα να προσθέσει αξία στις δραστηριότητές της, βελτιώνοντας διαρκώς την απόδοσή της μέσω της συνεχούς βελτίωσης των διεργασιών της, αλλά και των απαιτήσεων των πελατών της.
  • Σήμερα, η αποδοχή, αλλά και η αναγνωρισιμότητα του ISO 9001:2008 είναι τεράστια, γεγονός που οδήγησε και συνεχίζει να οδηγεί χιλιάδες επιχειρήσεις παγκοσμίως στην ανάπτυξη και πιστοποίηση Συστημάτων Διαχείρισης της Ποιότητας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 9001:2008. Πλέον, κάθε επιχείρηση η οποία επιθυμεί να διασφαλίζει την ποιότητά της είναι απαραίτητο να αναπτύσσει και να εφαρμόζει ένα σύστημα ISO

Β) ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

  • Βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών ή των προϊόντων.
  • Ικανοποίηση των αναγκών του πελάτη.
  • Μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα.
  • Βελτίωση της παραγωγικότητας / αποδοτικότητας.
  • Μείωση των δαπανών.
  • Βελτίωση της απόδοσης των εργαζομένων.
  • Αποτελεσματικό έλεγχο των εσωτερικών διαδικασιών.
  • Βελτίωση της εσωτερικής και της εξωτερικής επικοινωνίας.
  • Αύξηση και βελτίωση του μεριδίου της εταιρίας στην αγορά.
  • Συμμετοχή σε διαγωνισμούς του Δημοσίου (όπου το πιστοποιητικό αποτελεί δικαιολογητικό συμμετοχής).
  • Βελτίωση της εικόνας της επιχείρησης / τεκμηρίωση του ποιοτικού της προφίλ.

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ (ISO 22005:2007)

Α) ΓΕΝΙΚΑ

  • Ενα Σύστημα Ιχνηλασιμότητας είναι ένα τεχνικό εργαλείο με συστημική διαχείριση που βοηθά κάθε επιχείρηση τροφίμων να παρακολουθεί τη διακίνηση ενός τροφίμου κατά τις φάσεις της παραγωγής, επεξεργασίας και διανομής, ώστε να μπορεί να πραγματοποιεί αποτελεσματική ανάκληση μιας παρτίδας που είναι ελαττωματική ή επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία.
  • Η ανάπτυξη ενός Συστήματος Ιχνηλασιμότητας είναι υποχρεωτική από την 1η/1/2005, σύμφωνα με το άρθρο 18 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 178/2002, για όλες τις επιχειρήσεις που ασχολούνται με οποιονδήποτε τρόπο με τα τρόφιμα, τα ποτά και τις ζωοτροφές, ώστε να υπάρχει ανά πάσα στιγμή «ικανότητα παρακολούθησης της διακίνησης ενός τροφίμου κατά τις φάσεις της παραγωγής, επεξεργασίας και διανομής».
  • Η εφαρμογή ενός Συστήματος Ιχνηλασιμότητας σε μια επιχείρηση τροφίμων δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθούνται τα ίδια τα παραγόμενα προϊόντα, καθώς και οι διαδικασίες της επιχείρησης, ώστε στην αναπόφευκτη περίπτωση που γίνει κάποιο λάθος, από το οποίο μπορεί να προκύψει κάποιο ελαττωματικό ή επικίνδυνο για τη δημόσια υγεία προϊόν, παρέχεται η δυνατότητα αποτύπωσης όλων των απαραίτητων δεδομένων για την αποτελεσματική ανάκληση της ελαττωματικής παρτίδας και για τον γρήγορο εντοπισμό της αιτίας του προβλήματος.
  • Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται η δημόσια υγεία από ενδεχόμενο διατροφικό κίνδυνο, ενώ παράλληλα ωφελείται και η ίδια η επιχείρηση, αφού πλέον δύναται να βελτιώσει τις ακολουθούμενες διαδικασίες για μείωση ανάλογων λαθών στο μέλλον, να τεκμηριώσει τη θέση της, να διαχειριστεί καλύτερα τον επαγγελματικό κίνδυνο, αλλά και να ενισχύσει τις σχέσεις εμπιστοσύνης της με τους πελάτες και τους προμηθευτές της.

Β) ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

  • Η γρήγορη και με ακρίβεια πρόσβαση στις πληροφορίες για την ταυτοποίηση, την ανεύρεση και τον εντοπισμό των προϊόντων μέσα στο εφοδιαστικό κύκλωμα.
  • Η εναρμόνιση με το εθνικό και το διεθνές κανονιστικό πλαίσιο.
  • Η εκπλήρωση των προσδοκιών των καταναλωτών για ποιότητα, ασφάλεια και υγιεινή των προϊόντων που αγοράζουν. Επίτευξη των στόχων αυτών οδηγεί σε μείωση της ανησυχίας και στη δημιουργία πιστών καταναλωτών.
  • Η προσθήκη αξίας στα παρεχόμενα προϊόντα και τις υπηρεσίες.
  • Η βελτίωση της συνολικής λειτουργίας του εφοδιαστικού κυκλώματος και η εκλογίκευση των επιχειρηματικών διεργασιών.
  • Η μείωση του κόστους, όπου αυτό είναι δυνατό.
  • Η εξιχνίαση των αιτίων αστοχίας ή σφαλμάτων της παραγωγής και η δυνατότητα άμεσης ανάκλησης μόνο των προβληματικών προϊόντων.
  • Η δυνατότητα αποτελεσματικής διαχείρισης κινδύνων προτού αυτοί μετασχηματιστούν σε δύσκολα αντιμετωπίσιμες κρίσεις.

ISO 14001:2004

Α) ΓΕΝΙΚΑ

  • Το ISO 14001:2004 είναι ένα Διεθνές Πρότυπο που ανέπτυξε ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (ISO) και καθορίζει τις απαιτήσεις για την ανάπτυξη και την εφαρμογή ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε μια επιχείρηση (οργανισμό).
  • Το ISO 14001:2004 αποτελεί μοντέλο για ένα Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης που επιδέχεται αξιολόγηση από φορείς πιστοποίησης.
  • Τα Συστήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ) κατά ISO 14001:2004 αποτελούν ένα οργανωμένο και συστηματικό τρόπο με τον οποίο μπορεί μια επιχείρηση να ελέγξει και να βελτιώσει τις επιπτώσεις της στο περιβάλλον, είτε όσον αφορά την κατανάλωση πρώτων υλών, νερού και ενέργειας είτε όσον αφορά τα απόβλητα που παράγει.
  • Σύμφωνα με το ISO 14001:2004, ο σχεδιασμός ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης στηρίζεται στον εντοπισμό εκείνων των εργασιών μίας επιχείρησης που επιβαρύνουν το περιβάλλον. Εν συνεχεία:
  • Καθορίζονται οι στόχοι που οδηγούν σε μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
  • Ποσοτικοποιούνται και ορίζονται οι απαραίτητες διαδικασίες των οποίων η διαρκής εφαρμογή εξασφαλίζει την επίτευξή τους.
  • Ελέγχονται, ώστε να επιτυγχάνεται η ικανοποιητική εφαρμογή τους.
  • Γίνονται οι κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες.
  • Καταγράφονται οι υπευθυνότητες του προσωπικού που εκτελεί αυτές τις διαδικασίες, το οποίο και εκπαιδεύεται κατάλληλα.
  • Εναλλακτικά του ISO 14001:2004 και όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Ενωση, έχει αναπτυχθεί η μεθοδολογία EMAS (Environmental Management and Audit Scheme), η οποία εισήχθη στις νομοθεσίες των κρατών-μελών με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 1836/93.

Β) ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

  • Η βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων, με μείωση των παραγόμενων αποβλήτων.
  • H προστασία της ανθρώπινης υγείας, μέσω της προστασίας του περιβάλλοντος.
  • Η μείωση των δαπανών εξαιτίας της μείωσης των αποβλήτων και της προστασίας των αποθεμάτων.
  • Η βέλτιστη χρήση των πόρων και η εξοικονόμηση ενέργειας.
  • Η βελτίωση της οργάνωσης της επιχείρησης και η μείωση κόστους παραγωγής και λειτουργίας.
  • Η εκπλήρωση των νομοθετικών υποχρεώσεων.
  • Η είσοδος σε νέες αγορές.
  • Η βελτίωση του περιβαλλοντικού προφίλ της επιχείρησης, δηλαδή η αποδοχή από τους υπευθύνους και από το κοινό και η διατήρηση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και της εμπιστοσύνης από τους καταναλωτές ή τους χρήστες, με παράλληλη βελτίωση της δημόσιας εικόνας της.