Δύο γεωπόνοι συζητούν για τα σταφύλια που θα δώσουν καλό κρασί

Συζήτηση με τον Ευθύμη Μπατιάνη, Γεωπόνο-Οινολόγο, M.Sc. Αμπελουργίας-Οινολογίας ΑΠΘ, προϊστάμενο Τμήματος Φυτικής & Ζωϊκής Παραγωγής, Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας, Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.

Ζήσης Γ. Τζηκαλιός, Γεωπόνος Οπωροκηπευτικών & Αμπέλου ΑΠΘ, Εκπαιδευτικός, MSc Γενετικής Βελτίωσης Φυτών, Αγροκομίας και Ζιζανιολογίας ΑΠΘ.

Στα δύο προηγούμενα δημοσιευμένα από την «ΑΓΡΟbusiness» μέρη της συζήτησής μας με τον φίλο, συνάδελφο και συμπατριώτη μου από την Κοζάνη, Ευθύμη Μπατιάνη, υπήρξε εκτενής διάλογος και ανάλυση όλων των καλλιεργητικών φροντίδων της αμπέλου και τεχνικών βελτίωσης της ποιότητας των οινοποιήσιμων σταφυλιών πριν από τη συγκομιδή. Στο σημερινό τρίτο μέρος της συζήτησής μας, προσπάθησα να προβλέψω ερωτήσεις και απορίες των αναγνωστών της εφημερίδας, που αφορούν γενικότερα το σταφύλι και το κρασί. Ας διαβάσουμε λοιπόν παρακάτω τις απαντήσεις που έλαβα από έναν γεωπόνο, ειδικό αμπελουργίας και μάλιστα οινολόγο.

  1. Φίλε Ευθύμη, πες μας κατ’ αρχάς και σε σύνδεση με το προηγούμενο μέρος της συζήτησής μας, ποιες είναι οι καλλιεργητικές εργασίες που πρέπει να κάνουμε τη θερινή περίοδο προκειμένου να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια ποιοτική παραγωγή οινοποιήσιμων σταφυλιών;

Αντιμετώπιση των ζιζανίων του αμπελώνα

Tην τρέχουσα περίοδο (θερινή περίοδος) μέλημά μας είναι η αντιμετώπιση των ζιζανίων (αγριόχορτα / αυτοφυή φυτά) που έχουν εκπτυχθεί, ώστε αυτά να μην «σποριάσουν» και μας γεμίσουν σπόρους για την επόμενη χρονιά. Δεν πρέπει δηλαδή να αφήσουμε τα ζιζάνια να σποροποιήσουν, για να αποφύγουμε τη διασπορά των σπόρων τους (κυρίως με τον αέρα) στον αμπελώνα (ή και μακρύτερα) και κατ’ επέκταση την αύξηση του πληθυσμού τους την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.

Η αντιμετώπιση είναι καλύτερο να γίνεται με χορτοκοπή και λιγότερο με χημικό τρόπο (εφαρμογή ζιζανιοκτόνων) ή φρεζάρισμα ή σκάψιμο. Με τους τελευταίους δύο τρόπους, ανάλογα με το μηχάνημα που διαθέτει ο αμπελουργός, καταπολεμούμε και ενσωματώνουμε τα ζιζάνια, αλλά αναμοχλεύοντας το χώμα, «σηκώνουμε» την ελάχιστη εδαφική υγρασία που έχει απομείνει στο έδαφος και η οποία χρειάζεται στο αμπέλι τους δύσκολους ξηροθερμικούς μήνες του καλοκαιριού (και ιδίως του φετινού). Επί τούτου, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνουμε κυρίως στα ξηρικά αμπέλια, ενώ σε αντίθετη περίπτωση αυξάνουμε και τις πιθανότητες για μια προσβολή ωιδίου στις όψιμες ποικιλίες.

Για σωστή χημική καταπολέμηση, δηλαδή για γρηγορότερη και αποτελεσματικότερη δράση του ζιζανιοκτόνου, καλό είναι τα ζιζάνια να βρίσκονται σε σπαργή, να μην διψούν δηλαδή, κάτι που παρατηρείται μόνο στα ποτιστικά αμπέλια.

Πότισμα του αμπελώνα

Αλλη μια καλλιεργητική φροντίδα την οποία έχει ανάγκη το αμπέλι μας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού είναι το πότισμα (άρδευση). Το φετινό καλοκαίρι ήταν ιδιαίτερα ξηροθερμικό, με συχνούς ξηρούς και θερμούς ανέμους, με υψηλές θερμοκρασίες νύχτας και λιγοστές βροχές. Σε μια τέτοια περίπτωση, όπου υπάρχει δυνατότητα άρδευσης πρέπει αυτή να εφαρμόζεται, γιατί «ο διψασμένος ποτέ δεν μπορεί να κερδίσει τον αγώνα». Στα τέλη Ιουνίου και τα τέλη Ιουλίου, ακόμη και στα μέσα του Αυγούστου (για τις όψιμες ποικιλίες, που ωριμάζουν τα σταφύλια τους αργά) είναι οι κατάλληλες περίοδοι για άρδευση.

Ξεφύλλισμα των φυτών μας

Τη θερινή περίοδο δεν πρέπει να παραλείπουμε το ξεφύλλισμα των φυτών της αμπέλου, το οποίο αφορά πρακτικά στην αφαίρεση των κατώτερων φύλλων, συνήθως μέχρι και το ύψος των σταφυλών. Αναλύσαμε εκτενώς τα περί ξεφυλλίσματος στο προηγούμενο μέρος της συζήτησής μας, καλλιεργητική φροντίδα η οποία συμβάλλει κυρίως στην επίτευξη του ικανοποιητικού χρωματισμού των σταφυλών και στη διευκόλυνση της φυτοπροστασίας.

Πράσινος τρύγος

Με τον όρο «πράσινο τρύγο» υπενθυμίζουμε πως εννοούμε την πρακτική αφαίρεσης άγουρων τσαμπιών από τα φυτά της αμπέλου (αραίωση τσαμπιών). Αυτή την εποχή μπορεί να γίνει ο πράσινος τρυγητός για όψιμες ποικιλίες ή και πρώιμες στις οποίες δεν πραγματοποιήθηκε έγκαιρα, αν έχουμε μεγάλο καρποφόρο φορτίο (πολλά τσαμπιά σε κάθε φυτό). Μεγάλο καρποφόρο φορτίο παρατηρήθηκε φέτος σε πολλά αμπέλια στη χώρα μας, αφού φορτώθηκαν με τσαμπιά περισσότερο από το ικανοποιητικό επίπεδο.

Φυτοπροστασία

Οι ψεκασμοί φυτοπροστασίας την τρέχουσα περίοδο μπορεί να γίνουν σύμφωνα με το παρακάτω πρόγραμμα, δίνοντας βαρύτητα στην ευδεμίδα (έντομο), στον ψευδόκκοκο (έντομο), στον βοτρύτη (μύκητας) και στην όξινη σήψη (μύκητας).

Στάδιο γυαλίσματος Ευδεμίδα (έντομο)

Περονόσπορος (μυκ. ασθ.)

Ωίδιο (μυκ. ασθ.)

Βοτρύτης (μυκ. ασθ.)

Βάκιλλος Θουριγγίας

Βορδιγάλειος πολτός 0,5-1 %

Βρέξιμο θείο 0,3 %

Trichoderma

Στάδιο ωρίμανσης Ευδεμίδα (έντομο)

Βοτρύτης (μυκ. ασθ.)

Βάκιλλος Θουριγγίας

Trichoderma

Μετά από χαλαζόπτωση Λευκή σήψη (μυκ. ασθ.) Βορδιγάλειος πολτός 1 %

Κορυφολόγημα

Τέλος, συνιστάται κορυφολόγημα και κόψιμο των πλάγιων βλαστών που έχουν εκπτυχθεί από τις δύο πλευρές των γραμμών φύτευσης των φυτών της αμπέλου. Η πρακτική αυτή θα μας βοηθήσει να πραγματοποιήσουμε ευκολότερα τον τρύγο, καθώς να δώσουμε και την ομορφότερη εικόνα στο αμπέλι μας που βρίσκεται στο τέλος του κοπιαστικού αγώνα του, με τα ώριμα σταφύλια να κρέμονται.

  1. Τι ονομάζουμε «κλείσιμο» του σταφυλιού;

«Κλείσιμο» είναι το γέμισμα του σταφυλιού, δηλαδή οι ράγες καθώς διογκώνονται (μεγαλώνουν) έρχονται κοντά κοντά, έως και που «κολλάνε» και σφίγγουν στα «στουπωτά» σταφύλια. Αυτό οφείλεται όχι πια στην κυτταροδιαίρεση (πολλαπλασιασμός κυττάρων), αλλά στην αύξηση του μεγέθους των κυττάρων (τάνυση / διόγκωση κυττάρων με την είσοδο νερού σε αυτά). Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να μη διψάσει το αμπέλι μας αυτή την περίοδο. Η αύξηση του μεγέθους των κυττάρων οφείλεται στην αποθήκευση κυτταρικού χυμού που είναι κυρίως νερό. Επικουρικά λοιπόν στο κλείσιμο των σταφυλιών, εκτός της άρδευσης, λειτουργεί η καταπολέμηση των ζιζανίων (για να μην «πίνουν» το νερό της αμπέλου), το κορυφολόγημα και ο πράσινος τρυγητός που αναλύθηκαν προηγουμένως.

  1. Τι ονομάζουμε «γυάλισμα» ή «περκασμό» των σταφυλιών;

«Γυάλισμα» ή «περκασμό» ονομάζουμε την έναρξη της ωρίμανσης των σταφυλών. Στα άσπρα σταφύλια το πράσινο χρώμα των ρωγών αρχίζει και γυαλίζει ώσπου φτάνει να γίνει κίτρινο. Στα κόκκινα σταφύλια, το πράσινο χρώμα αλλάζει σιγά-σιγά με το παρδάλισμα και μετατρέπεται σε κόκκινο ή ερυθρό.

  1. Τι είναι το «κηρώδες επίχρισμα», αυτό το άσπρο στρώμα επάνω στα σταφύλια που μοιάζει με σκόνη και σε τι τα βοηθάει;

Το «κηρώδες επίχρισμα» ή αλλιώς η «κηρώδης ανθηρότητα» είναι το οικοσύστημα των ζυμομυκήτων, δηλαδή της μαγιάς που θα μετατρέψει το μούστο σε κρασί. Η μαγιά δεν είναι παρά οι λεγόμενοι «γηγενείς» (υπάρχουν από τη φύση του σταφυλιού) ή «άγριοι» ζυμομύκητες, για τους οποίους τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και περισσότερος λόγος. Το κερί είναι το ενδιαίτημα, δηλαδή το «σπίτι» που ζουν οι ζυμομύκητες, γι’ αυτό και όταν βρέχει και ξεπλένεται αυτή η κηρώδης ανθηρότητα, ξεπλένονται και οι ζυμομύκητες. Σε περίπτωση βροχής, λοιπόν, πρέπει να περιμένουμε λίγες μέρες μέχρι να αναπτυχθεί και πάλι αυτό το άσπρο στρώμα επάνω στα σταφύλια, ιδίως στα κρασοστάφυλα.

  1. Ποιες βιοχημικές μεταβολές συμβαίνουν στο σταφύλι καθώς οι ράγες (ρώγες) ωριμάζουν;

Συγχρόνως με την ωρίμανση που βλέπουμε εμείς (παρδάλισμα, διόγκωση ραγών, αλλαγή χρώματος και ανάπτυξη κηρώδους ανθηρότητας) συμβαίνουν βιοχημικές μεταβολές μέσα στο σταφύλι, οι σημαντικότερες των οποίων είναι η μείωση της οξύτητας, η αύξηση των σακχάρων (αύξηση γλυκύτητας), η ανάπτυξη αρωματικών και φαινολικών ενώσεων.

  1. Ποιοι παράγοντες συμβάλλουν γενικότερα στη διαμόρφωση μιας καλής ή μιας κακής χρονιάς για το αμπέλι και το κρασί;

Παράγοντες όπως α) η κατανομή και το ύψος των βροχοπτώσεων, β) η εμφάνιση και αντιμετώπιση των εχθρών και ασθενειών, γ) οι χαλαζοπτώσεις και οι βροχές κατά τη διάρκεια της άνθησης, δ) οι όψιμοι παγετοί της άνοιξης, οι πρώιμοι παγετοί του φθινοπώρου και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα, και ε) η διαφοροποίηση των αμπελοκομικών τεχνικών ανάλογα με την εξέλιξη της χρονιάς, συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας καλής ή μιας κακής χρονιάς.

  1. Ποια σταφύλια θεωρούνται καλά από άποψη πρώτης ύλης που θα μας δώσουν καλό κρασί;

Καλή ποιότητα της πρώτης ύλης σημαίνει καλή φυσική και υγιεινή κατάσταση ώριμων σταφυλιών, που προέρχονται από ένα καλό οικοσύστημα-terroir (οινοπέδιο).

Σταφύλια με μηχανικές ζημιές (χτυπήματα) από πουλιά, χαλάζι, σφήκες και άλλα έντομα πρέπει να απομακρύνονται, γιατί οδηγούν σε κρασιά που οξειδώνονται εύκολα (ευοξείδωτοι οίνοι), με αυξημένη πτητική οξύτητα και αυξημένο δυναμικό ενζύμων που οξειδώνουν τις φαινολικές ενώσεις (χρωστικές και τανίνες).

Επίσης σταφύλια με εγκαύματα από τον ήλιο (ηλιοκαύματα) ή από φυτοπροστατευτικές ουσίες και κυρίως από άκαιρη και υπερβολική χρήση θειαφιού, πρέπει επίσης να μην οινοποιούνται για κρασί. Τέτοια σταφύλια είναι δύσκολα στη διαχείρισή τους λόγω των μαλακών και αφυδατωμένων ραγών τους, ενώ είναι σίγουρα φτωχά σε αρώματα και χρωστικές, λόγω της κακής τους ωρίμανσης.

Ακόμη, σταφύλια έντονα προσβεβλημένα από ωίδιο, όξινη σήψη και ευδεμίδα, υποβαθμίζουν τη σταφυλομάζα αυξάνοντας την πτητική οξύτητα και το «κακό» ενζυματικό δυναμικό.

Κλείνοντας, πρέπει να τρυγάμε όταν έχουμε ώριμα, ισορροπημένα (σε σάκχαρα και οξέα) σταφύλια, καθαρά από μυκητολογικές και εντομολογικές προσβολές, χωρίς να επηρεαζόμαστε από το πότε τρυγούν οι άλλοι, αφού η ποικιλιακή σύνθεση, οι αμπελοκομικές τεχνικές, το οινοπέδιο (terroir) και το φορτίο που αφήνει ο κάθε αμπελουργός διαφέρουν κατά περίπτωση.

  1. Γιατί από αμπελώνες σε μεγάλο υψόμετρο με κλίση εδάφους (σε ανηφοριές) παίρνουμε καλύτερο κρασί;

Σε οινοπέδια που χαρακτηρίζονται από μεγάλο υψόμετρο δυσκολεύεται η ωρίμανση, ιδίως των όψιμων ποικιλιών, όταν μάλιστα το καλοκαίρι χαρακτηρίζεται από βροχοπτώσεις, συννεφιές και χαμηλές θερμοκρασίες. Στα μεγάλα υψόμετρα πρέπει να προτιμώνται: α) οι πρώιμες ποικιλίες, που δεν έχουν όμως προβλήματα από τους όψιμους παγετούς της άνοιξης και β) τα ανεπτυγμένα σχήματα διαμόρφωσης που θα εκμεταλλεύονται όσο το δυνατόν καλύτερα την ηλιακή ακτινοβολία. Στα μεγάλα υψόμετρα η φυσική οξύτητα επιτυγχάνεται άνετα και φυσιολογικά, οπότε λευκά και ροζέ κρασιά από λευκές ή ερυθρωπές ή ακόμη και ερυθρές ποικιλίες των μεγαλύτερων υψομέτρων υπερτερούν σε σχέση με αυτά των χαμηλότερων υψομέτρων. Τέλος, να τονιστεί ότι στα μεγάλα υψόμετρα, ενώ (α) επιτυγχάνεται καλύτερος χρωματισμός των ερυθρών καρπών λόγω καλύτερης έκθεσης στον ήλιο, ωστόσο (β) η ωρίμανση των ερυθρών σταφυλών είναι πιο δύσκολη, οπότε και πρέπει να μην προτιμάται η καλλιέργειά τους, εκτός και αν είναι πολύ πρώιμες.

Οσον αφορά τις περιοχές με κλίση, είτε βρίσκονται σε μεγαλύτερο είτε σε μικρότερο υψόμετρο, έχουν καλή αποστράγγιση (δεν νεροκρατούν), οπότε και καλή ωρίμανση των σταφυλών. Συνεπώς παράγονται καλύτεροι οίνοι σε στραγγερά εδάφη και αν μάλιστα η κατάλληλης εποχής ωρίμανσης ποικιλία (!) καλλιεργείται σε μεγαλύτερο υψόμετρο και επιτευχθεί καλή ωρίμανση, τότε παίρνουμε «μεγάλα» κρασιά.

  1. Πώς η ημερομηνία συγκομιδής επηρεάζει την ποιότητα του κρασιού και τους αλκοολικούς βαθμούς; Οι πρώιμες ή οι όψιμες ποικιλίες μάς δίνουν καλύτερο κρασί;

Η ημερομηνία συγκομιδής είναι πολύ σημαντική γιατί σχετίζεται με την ωριμότητα των σταφυλών. Ωριμότητες υπάρχουν δύο. Η φυσιολογική και η τεχνολογική ωριμότητα. Μπορεί δηλαδή να έχει ωριμάσει το σταφύλι μας (φυσιολογική), αλλά εμείς επειδή θέλουμε να κάνουμε ηλιαστό κρασί, ή κομπόστα ή χυμό ή ό,τι άλλο θέλουμε, διαφέρει η ημερομηνία της τεχνολογικής ωριμότητας. Αρα, ανάλογα με τον τύπο του κρασιού που θα κάνουμε συγκομίζουμε σε διαφορετική ημερομηνία. Για παράδειγμα, αν θέλουμε να κάνουμε ένα λευκό ή ροζέ από Ξινόμαυρο θα τρυγήσουμε νωρίτερα σε σχέση με την περίπτωση που θέλουμε να κάνουμε με τα ίδια σταφύλια ένα υψηλόβαθμο κόκκινο-μαύρο κρασί. Αν θέλουμε ένα δροσερό αρωματικό Chardonnay (Σαρντονέ), θα τρυγήσουμε νωρίτερα σε σχέση με ένα Chardonnay που θα περάσει από βαρέλι και πρέπει να είναι υψηλόβαθμο για να υπάρχει ισορροπία βαρελιού, λιπαρότητας κρασιού και αλκοόλης. Ενα τελευταίο παράδειγμα είναι το λευκό Μοσχάτο, που χρησιμοποιείται για την παραγωγή των D’ asti και των Asti Spumante (αρωματικά, φρουτώδη, δροσερά, χαμηλόβαθμα). Σε διαφορετική ημερομηνία θα τρυγηθούν τα σταφύλια για αυτούς τους οίνους και σε άλλη ημερομηνία αν προορίζονται για ηλιαστό, όπου θέλουμε την καλύτερη δυνατή ωρίμανση.

Στη δεύτερη ερώτησή σου αγαπητέ φίλε και συνάδελφε Ζήση είναι δύσκολο να απαντήσω, γιατί υπάρχουν τόσοι πολύ τύποι οίνων και τόσα πολλά οινοπέδια, που οι συνδυασμοί τους γίνονται ακόμη περισσότεροι. Επομένως, μόνο η πρωιμότητα ή η οψίμιση δεν παίζουν ξεκάθαρο ρόλο, αφού είναι δεκάδες οι παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα των παραγόμενων οινοποιήσιμων σταφυλών και οίνων. Βέβαιο είναι ότι οι πρώιμες ποικιλίες ωριμάζουν καλύτερα και ευκολότερα (πριν πέσουν οι θερμοκρασίες), οπότε και μας δίνουν υψηλόβαθμα κρασιά, ενώ όψιμες ποικιλίες που καταφέρνουν να ωριμάσουν καλά μπορεί να μας δώσουν πολύ ιδιαίτερα κρασιά (π.χ. ένα καλά ώριμο Ξινόμαυρο).

  1. Πρακτικά πώς μπορούμε ευρισκόμενοι στον αμπελώνα μας να κάνουμε εκτίμηση του καταλλήλου σταδίου ωρίμασης των σταφυλιών μας και της ημερομηνίας συγκομιδής (χωρίς δηλαδή εργαστηριακούς ελέγχους);

Ο καλός χρωματισμός των σταφυλών (βαθύ κίτρινο για τα άσπρα σταφύλια και βαθύ ερυθρό για τα κόκκινα) είναι ένας δείκτης ωρίμανσης. Επίσης η ανάπτυξη πλούσιας κηρώδους ανθηρότητας (βλ. 4η ερώτηση) είναι ένας ακόμη δείκτης ωρίμανσης. Τέλος, ο βαθμός ξήρανσης του κοτσανιού (του ποδίσκου) του τσαμπιού προαναγγέλλει την ωρίμανση της σταφυλής. Να αναφέρουμε ότι δεν χρειάζεται να κάνουμε εργαστηριακό έλεγχο, αλλά με ένα φορητό διαθλασίμετρο (απλό ή ηλεκτρονικό) μπορούμε να «περπατήσουμε» το αμπέλι και με λίγες σταγόνες χυμού από σταφύλια διαφόρων σημείων του αμπελώνα μας να σχηματίσουμε καλή εικόνα για την ωρίμανση.

  1. Υπάρχει περίπτωση καθυστερώντας εσκεμμένα τη συγκομιδή των σταφυλιών για 2-3 ημέρες να βελτιώσουμε την ποιότητα του παραγόμενου κρασιού και να αυξήσουμε τους αλκοολικούς του βαθμούς;

Ασφαλώς! Καθυστερώντας τη συγκομιδή, αυξάνονται οι αλκοολικοί βαθμοί, αρκεί φυσικά να μη μεσολαβήσουν βροχοπτώσεις. Η περαιτέρω ωρίμανση όμως δεν σημαίνει απαραίτητα τη βελτίωση των παραγόμενων κρασιών. Για παράδειγμα, για σταφύλια που προορίζονται για λευκή ή ερυθρωπή (ροζέ) οινοποίηση η περαιτέρω ωρίμανση εκτός του ότι ανεβάζει τους αλκοολικούς βαθμούς, μειώνει την οξύτητα και τα αρώματα. Βελτίωση υπάρχει σε κόκκινα σταφύλια που προορίζονται για μεγάλα-υψηλόβαθμα κόκκινα κρασιά.

  1. Γιατί η βροχή είναι ανεπιθύμητη πριν από τη συγκομιδή;

Η βροχή είναι σίγουρα ανεπιθύμητη για τέσσερεις λόγους: α) ξεπλένεται η κηρώδης ανθηρότητα (αλευρώδες επίχρισμα σταφυλιών), άρα και οι ζυμομύκητες, οπότε δυσχεραίνει η ζύμωσή τους, β) προσροφάται νερό από το σταφύλι, άμεσα μέσω της φλούδας και έμμεσα μέσα από το ριζικό σύστημα, παράγοντας υποβάθμισης της ποιότητας των παραγόμενων οίνων, γ) η ύπαρξη πλεονάζουσας υγρασίας στο σταφύλι μπορεί να το σχίσει (να σκάσουν και να σχιστούν οι ρώγες από το νερό) και να αναπτυχθούν μύκητες ή βακτήρια και τέλος να αναπτυχθούν μικροοργανισμοί άσχετα αν σχίσει ή όχι το σταφύλι.

  1. Πρέπει να πλένουμε τα τρυγημένα σταφύλια μας πριν τα πατήσουμε ή η πρακτική αυτή θα ήταν δυσμενής για τη μετέπειτα ποιότητα του κρασιού;

Ασφαλώς και δεν πρέπει να πλένουμε τα σταφύλια που προορίζονται για οινοποίηση για τους λόγους που περιγράψαμε παραπάνω. Ακόμη και αν βλέπουμε υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων, αν έχει τηρηθεί η χρονική απόσταση μεταξύ της ημερομηνίας τελευταίου ψεκασμού και της ημερομηνίας συγκομιδής, αυτό που έχει απομείνει στο σταφύλι είναι μόνο οι έκδοχες ουσίες (πούδρα), που δεν είναι επικίνδυνες, αλλά μας φοβίζουν με το εναπομείναν χρώμα τους. Τα χώματα ή άλλες ξένες ύλες θα απομακρυνθούν μόνα τους από το κρασί, γιατί το κρασί δεν συγκρατεί τίποτα ξένο.

  1. Γιατί δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ψεκάζουμε με μυκητοκτόνα εναντίον του βοτρύτη (βοτριδιοκτόνα) λίγες ημέρες πριν από τη συγκομιδή;

Οι λόγοι που απαγορεύονται «διά ροπάλου» γενικότερα οι ψεκασμοί των καλλιεργειών λίγες ημέρες πριν από τη συγκομιδή, είναι: α) η προστασία του καταναλωτή πάνω από όλα, λόγω αποφυγής δυσάρεστων άμεσων, βραχυπρόθεσμων ή και μακροπρόθεσμων παρενεργειών στον ανθρώπινο οργανισμό από τα χημικά υπολείμματα των δραστικών ουσιών και β) η προστασία του περιβάλλοντος (της ατμόσφαιρας, των μελισσών και άλλων ωφέλιμων εντόμων κ.λπ.), λόγω αποφυγής περιττών ψεκασμών.

Πέραν των παραπάνω, ο ψεκασμός της αμπέλου, ειδικότερα, με χημικό βοτριδιοκτόνο πολύ κοντά στη συγκομιδή, προκαλεί πρόβλημα στη ζύμωση του κρασιού. Αυτό συμβαίνει διότι η υπολειμματική δράση ενός βοτριδιοκτόνου μπορεί μεν να εμποδίζει την ανάπτυξη του κύριου στόχου καταπολέμησης που είναι ο βοτρύτης, ωστόσο παρεμποδίζει και την ανάπτυξη και δράση των φυσικών ή και τεχνητώς προστιθέμενων ζυμομυκήτων (της μαγιάς) που είναι απαραίτητοι για την καλή ζύμωση και μετατροπή του μούστου σε κρασί.

  1. Είναι αλήθεια ότι τα σταφύλια πρέπει απαραίτητα να προστατευτούν σωστά και έγκαιρα από τον βοτρύτη (μύκητας) και την ευδεμίδα (έντομο) στο στάδιο του «κλεισίματος» και σε εκείνο του «περκασμού»;

Ο βοτρύτης και η ευδεμίδα είναι δύο βιοτικοί παράγοντες του οικοσυστήματος του αμπελώνα μας που απαιτούν πρόληψη. Δεν αντιμετωπίζονται μετά την προσβολή. Προσβεβλημένα σταφύλια από βοτρύτη σαπίζουν εύκολα, ενώ τρυπημένα από ευδεμίδα προσβάλλονται ευκολότερα από όξινη σήψη (μύκητας) και σφήκες. Συνεπώς, δεν αντιμετωπίζονται μετά την προσβολή, γι’ αυτό και πρέπει να γίνεται: α) προληπτική εφαρμογή ή εφαρμογές για το βοτρύτη, β) στοχευμένη επέμβαση / επεμβάσεις εναντίον της ευδεμίδας μετά από παρακολούθηση με εντομοπαγίδες της πτήσης / των πτήσεων (γενεές του εντόμου). Δηλαδή να γίνεται τακτική εκτίμηση της πυκνότητας του πληθυσμού της ευδεμίδας, που μπορεί να επιφέρει οικονομική ζημιά ώστε σε αντίθετη περίπτωση να αποφεύγονται οι περιττοί ψεκασμοί.