Του Πάνου Ευαγγέλου

 

Aκόμα και την παραίτηση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Βαγγέλη Αποστόλου -εάν δεν ασκήσει βέτο για την προστασία της φέτας- ζήτησε η Πανελλήνια Ενωση Κτηνοτρόφων (ΠΕΚ), ανεβάζοντας τους τόνους για ένα θέμα το οποίο απασχολεί την τελευταία πενταετία την Ελλάδα.

Mετά τον Καναδά, όπου το ελληνικό προϊόν έχασε τη μάχη, πλέον και στη Νότια Αφρική θα πωλείται στο εξής τυρί με την ονομασία «φέτα». Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της συμφωνίας του Συμβουλίου της Ευρώπης των 28 χωρών-μελών και των έξι χωρών-μελών της SADC (Μποτσουάνα, Λεσότο, Μοζαμβίκη, Ναμίμπια, Νότια Αφρική και Σουαζιλάνδη), με την οποία προβλέπεται ότι η φέτα και οι ελιές Καλαμάτας εξαιρούνται της λίστας της «προστασίας» ευρωπαϊκών προϊόντων προέλευσης.

Μετά τη συμφωνία αυτή, η πρώτη αντίδραση ήρθε από τους κτηνοτρόφους και την ΠΑΣΕΓΕΣ, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών, όπως ανακοινώθηκε, «έχει θέσει το ζήτημα εκ νέου σε διαπραγμάτευση και υπάρχουν πλέον οι συνθήκες για την εξασφάλιση μιας ευνοϊκότερης ρύθμισης που θα προστατεύει με τρόπο πιο αποτελεσματικό τη φέτα».

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Οικονομίας, Μάρκος Μπόλαρης, είχε συνάντηση και με τον Ιταλό πρέσβη, με τον οποίο συζήτησε τη δυνατότητα οι δύο χώρες να χαράξουν κοινή στρατηγική στο ζήτημα της προστασίας των προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ, όπως η φέτα κι αντιστοίχως τα ιταλικά, όπως προσούτο κ.λπ.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ, Τζανέτος Καραμίχας, με επιστολή του στον πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, επισημαίνει τους κινδύνους για τις τελευταίες εξελίξεις, τονίζοντας πως «αν δεν υπάρξει πλήρης προστασία των προϊόντων αυτών, οι συνέπειες για τα ελληνικά συμφέροντα θα είναι ανυπολόγιστες και θα καθορίσουν τις εξελίξεις σχετικά με την προστασία προϊόντων μας σε επόμενες συμφωνίες».

Επιστολή στον πρωθυπουργό έστειλε και ο συνεταιρισμός Ιωαννίνων (στην οποία ο πρόεδρος του Δ.Σ., Χριστόδουλος Μπαλτογιάννης, τονίζει ότι «η φέτα είναι ένα περιζήτητο προϊόν που εισφέρει πάνω από 1 δισ. έσοδα στην εθνική μας οικονομία, απασχολούνται πάνω από 300.000 αγρότες και είναι ο κλάδος που μπορεί να αυξηθεί γρήγορα και σημαντικά, εάν δημιουργήσουμε προϋποθέσεις για την ανάπτυξή του».

Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ), με ανακοινωσή του κάνει λόγο «για σκανδαλώδη και μοναδική εξαίρεση της φέτας από τη δικαιωματική προστασία της ως Προϊόντος Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) στην Οικονομική & Εμπορική Συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.) και 15 κρατών της Νοτίου Αφρικής (SADC)».

Εντονη ήταν και η αντίδραση του ευρωβουλευτή Νίκου Χουντή, ο οποίος έκανε λόγο για «ξεπούλημα της φέτας», επισημαίνοντας, παράλληλα, ότι η ελληνική κτηνοτροφία οδηγείται στον αφανισμό με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Pages from Agrobusiness 09 16 6 2016

Τι προβλέπει η Συμφωνία;

Σε ότι μας αφορά, η ελληνική φέτα και οι ελιές Καλαμάτας εξαιρούνται της λίστας «προστασίας» ευρωπαϊκών προϊόντων προέλευσης στο κείμενο της Συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης με τη Νότια Αφρική (SADC).

Παρόλο που στη συμφωνία περιλαμβάνονται πάνω από 200 προϊόντα που ανήκουν στην κατηγορία των ευρωπαϊκών ΠΟΠ, στην περίπτωση της φέτας και της ελιάς Καλαμών υπάρχουν σαφείς υποσημειώσεις.

Ετσι, με ειδικούς αστερίσκους τονίζεται ότι για διάστημα 5 ετών οι παραγωγοί της Ν. Αφρικής διατηρούν τη δυνατότητα παραγωγής και εμπορίας της φέτας με την επωνυμία «South Africa Feta» ή «Feta Style» ή «Feta-type» και με σαφή αναγραφή του τρόπου παραγωγής.

 

Η φέτα, το απόλυτο ελληνικό προϊόν

Παρά την αμφισβήτηση των τελευταίων ετών, η φέτα από τη μυθολογία και τη… σπηλιά του κύκλωπα Πολύφημου, εδώ και χιλιάδες χρόνια, συνδέει τη μεσογειακή κουζίνα με τον υπόλοιπο κόσμο.

Αν και είναι ελληνικό το προϊόν, το όνομα είναι… ιταλικό: fetta.Οσο για τον Πολύφημο, φαίνεται πως είναι ο πρώτος παρασκευαστής φέτας, αφού έριχνε το γάλα σε προβιές και αυτό έπηζε!

Ανεξάρτητα από αυτά, η φέτα πλέον παράγεται με απόλυτη επιτυχία σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα και στη Λέσβο (τα υπόλοιπα νησιά δεν μπορούν να παράγουν φέτα) και εξάγεται σε δεκάδες χώρες. Οι πρώτες εξαγωγές, δε, άρχισαν το 1904!

Αν και η ιστορία της αγγίζει τα όρια του μύθου, μόλις τον Οκτώβριο του 2005 αναγνωρίστηκε από την Ε.Ε. ως κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Η μάχη για την προστασία της ελληνικής φέτας είχε αρχίσει από τον Οκτώβριο του 2002, με έντονες τότε τις αντιδράσεις της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Δανίας.

Σύμφωνα με την απόφαση υπέρ της ελληνικής φέτας -όπως αυτή αναφέρεται στην «Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων»-, η παραγωγή τυριού σε δώδεκα κράτη-μέλη δεν διέπεται από ειδικούς κανόνες που καθορίζουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, τους τρόπους επεξεργασίας και ενδεχομένως την οριοθετημένη περιοχή παραγωγής. «Στην Ελλάδα οι πρακτικές όσον αφορά την επεξεργασία του τυριού “φέτα” τελειοποιήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν σταδιακά από το 1935 και η οριοθέτηση της γεωγραφικής παραγωγής πραγματοποιήθηκε το 1988».

Στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται επίσης ότι:

– Η Ελλάδα παράγει φέτα από την αρχαιότητα. Σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές, το 1931 παράγονταν ήδη 25.000 τόνοι.

– Η φέτα παράγεται αποκλειστικά από γάλα προβατίνας και αίγας, σε αναλογία 70%-30%.

– Η Δανία παράγει φέτα από τη δεκαετία του 1930. Στατιστικά υπάρχουν από το 1967, σύμφωνα με τα οποία η τότε παραγωγή έφτανε τους 133 τόνους, αλλά η φέτα παρασκευαζόταν μόνο από αγελαδινό γάλα.

– Το 1931 φέτα άρχισε να παράγει και η Γαλλία με συνολική παραγωγή, όπως αναφέρεται για πρώτη φορά το 1980, 875 τόνους με βάση το γάλα της προβατίνας.

– Η Γερμανία άρχισε να παράγει φέτα του 1972 (78 τόνοι) από αγελαδινό γάλα.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία παράγει το 73% της φέτας που καταναλώνεται στην Ε.Ε.

 

Παρέμβαση Κεφαλογιάννη στο Ευροκοινοβούλιο

Ο Μανώλης Κ. Κεφαλογιάννης, επικεφαλής της Κ.Ο. των ευρωβουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, με ερώτησή του στην Ευρωπαική Επιτροπή ζητά να προστατευθούν τα εμβληματικά ελληνικά προιόντα, όπως η φέτα και οι ελιές Καλαμάτας.

Oπως επισημαίνει, «οι πρόσφατες ανακοινώσεις εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι δεν δύναται πλέον να τροποποιήσει την εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ε.Ε. και των χωρών-μελών της Αναπτυξιακής Συνεργασίας Νοτίου Αφρικής έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στους Ελληνες κτηνοτρόφους και αγρότες. Δύο εμβληματικά ελληνικά προϊόντα, όπως η φέτα και οι ελιές Καλαμάτας, σε αντίθεση με 251 άλλα ευρωπαϊκά ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντα, έμειναν απροστάτευτα. Οι ανακοινώσεις εκ μέρους της επιτροπής και της ελληνικής κυβέρνησης ότι μετά το πέρας της 5ετίας θα υπάρχει η δυνατότητα σχετικών τροποποιήσεων δεν ικανοποιεί τους παραγωγούς».

Ενώ υπενθυμίζει οτι «αντίστοιχες ανησυχίες υφίστανται τόσο για την επικείμενη εμπορική συμφωνία Ε.Ε. – Καναδά (CETA) όσο και για τις εξελισσόμενες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ (ΤΤΙΡ). Δυστυχώς, η ελλιπής προστασία των ευαίσθητων ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ προδιαθέτει αρνητικά σημαντική μερίδα των Ευρωπαίων παραγωγών και καταναλωτών σε σχέση με τις εμπορικές συμφωνίες που διεξάγει η Ε.Ε., καθώς δημιουργείται η εντύπωση α) άνισης αντιμετώπισης μεταξύ τέτοιων προϊόντων από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, β)αθρόων εισαγωγών παρεμφερών προϊόντων με τα ευρωπαϊκά που θα πλήξουν τα εισοδήματα των Ευρωπαίων παραγωγών».